Het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie moet het proces van ruimtelijke adaptatie versnellen en minder vrijblijvend maken. In dit nationale plan staan acties en doelen die nodig zijn om het hoofddoel van de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie  te bereiken: Nederland moet in 2050 zo goed mogelijk klimaatbestendig en waterrobuust zijn ingericht. De aanpak in het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie is gericht op vier thema's: wateroverlast, droogte, hitte(stress) en het beperken van de gevolgen van overstromingen.

Wateroverlast

Door klimaatverandering neemt de kans op wateroverlast toe. Zowel langdurige regen als kortdurende, hevige neerslag kan wateroverlast veroorzaken. De mate van overlast is onder meer afhankelijk van de plaats waar de neerslag valt. Zo is kortdurende, hevige regen met name een probleem voor dichtbebouwde en verharde stedelijke gebieden. Het regenwater moet grotendeels via de riolering en openbare weg wegstromen, maar het riool is niet geschikt om zo veel water in een korte tijd af te voeren. In plaats van uitbreiding van de riolering (een ingrijpende en kostbare maatregel), is het aanleggen van waterberging op daken en in tuinen, straten en parken een kosteneffectieve aanpak. De afgelopen jaren hebben gemeenten al regenwateraansluitingen afgekoppeld en meer ruimte voor water gemaakt in openbaar groen (wadi's) en op straten (verlaagde straatprofielen). In landelijk gebied is vooral langdurige neerslag problematisch. Door landbouwgronden bijvoorbeeld te laten vernatten, uit productie te nemen of om te vormen in waterbergingsgebieden, wordt de overlast beperkt. 

Als bewoners en bedrijven schade ondervinden door wateroverlast, kunnen zij het waterschap of de gemeente niet aansprakelijk stellen. Bewoners en bedrijven hebben een eigen verantwoordelijkheid. Maar vaak zijn zij zich onvoldoende bewust van het risico van wateroverlast en de te treffen maatregelen. De gemeente kan hen hierbij ondersteunen met goede communicatie en voorlichting.

Droogte en hittestress

Volgens het KNMI kan hittestress op korte termijn grote gevolgen voor mensen hebben. Toch onderkennen overheden de noodzaak om hittestress te voorkomen tot dusver onvoldoende. De gevolgen voor kwetsbare mensen zijn onder andere: meer arbeidsuitval, toename van ziektes en vervroegde sterfte. Hitte in de stad neemt sterk toe bij droogte, daarom is het noodzakelijk om deze in samenhang aan te pakken. Bij droogte verdampen bomen en planten in de stad de helft minder dan onder normale omstandigheden. Effectieve maatregelen tegen verdroging zijn: het aandeel ondoorlatende verharding verminderen, regenafvoer van daken afkoppelen en oppervlaktewater uitbreiden.

Gevolgen van overstromingen beperken

Ook de urgentie om maatregelen te treffen tegen overstromingen voelen veel overheden niet. De kans op een overstroming is klein en partijen beschouwen zichzelf niet als eigenaar van het probleem. De effectiviteit van aanpassingen om de gevolgen van een overstroming te beperken, is afhankelijk van de kenmerken van het gebied. Daarom kunnen maatregelen het best lokaal of regionaal worden vastgesteld. Met stresstesten kan de gemeente in beeld brengen wat de consequenties voor haar gebied zijn bij extreme neerslag of als een waterkering faalt. Gemeenten kunnen ook maatregelen opleggen aan eigenaren van gebouwen of burgers. Meer informatie vindt u in Handreiking klimaatadaptief inrichten.

Bekijk het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie.

Heeft u suggesties? Laat het ons weten!

Stuur uw suggestie.
Vorige artikel Volgende artikel