Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte 

De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) heeft als motto "Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig". Het aspect leefbaarheid bevat ruimtelijk beleid voor milieu en water.

Milieubescherming

Voor een goede milieukwaliteit moet de kwaliteit van bodem, water en lucht minimaal voldoen aan de (internationaal) geldende normen. De gezondheid van burgers moet worden beschermd tegen negatieve milieueffecten. Het uitgangspunt is een gelijk beschermingsniveau voor het hele land, maar maatwerk is mogelijk. Het Rijk streeft ernaar de kwaliteit van de leefomgeving te verbeteren door aanpak bij de bron. Om toekomstige kosten en maatschappelijke schade te voorkomen, moeten bij ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen de milieueffecten worden afgewogen.

Waterkwaliteit en -kwantiteit

Het Rijk is verantwoordelijk voor het integrale beheer van het hoofdwatersysteem en samen met de waterschappen verantwoordelijk voor de bescherming van Nederland tegen overstromingen. Het is volgens de SVIR belangrijk dat bij ruimtelijke plannen (waaronder stedelijke (her)ontwikkeling) rekening wordt gehouden met waterhuishoudkundige eisen op korte en lange termijn. Omdat het watersysteem deel uitmaakt van vier internationale stroomgebieden (Rijn, Maas, Eems, Schelde), moeten nationaal en internationaal kaders en normen worden gesteld en op het gebied van waterkwaliteit en waterkwantiteit beheer worden gevoerd. Zo wordt voorkomen dat vervuiling of piekbelasting in een stroomgebied een probleem vormt in een boven- of benedenstrooms gebied.

Watertekorten

Het hoofdwatersysteem (afgezien van de zoute en brakke wateren) heeft een belangrijke functie voor de zoetwatervoorziening in Nederland. Bij (dreigende) watertekorten kan het Rijk de Nationale Verdringingsreeks in werking laten treden. Die reeks staat in artikel 2.1 van het Waterbesluit en bepaalt de volgorde van belangen die bij de verdeling van het beschikbare water wordt gehanteerd.

Waterveiligheid en wateroverlast

Het beheer van het watersysteem focust op het meebewegen met natuurlijke processen waar het kan en weerstand bieden waar het moet. Preventie is de primaire pijler bij de bescherming tegen overstromingen. Daarnaast is het waterveiligheidsbeleid erop gericht om de gevolgen van een overstroming te beperken door doordachte keuzes te maken in de ruimtelijke planning en de rampenbeheersing (meerlaagse veiligheid) op orde te krijgen en houden. In het Deltaprogramma werken de gezamenlijke overheden onder regie van de Deltacommissaris aan een totaalpakket aan ruimtelijke en wateroplossingen die voor de korte en lange termijn zekerheid bieden over waterveiligheid en zoetwatervoorziening in samenhang met ruimtelijke ontwikkelingen.

Regels doorvertaald voor gemeenten

In principe is alleen het Rijk gebonden aan de SVIR ('zelfbinding'). Maar het Rijk heeft een deel van het ruimtelijke beleid ook doorvertaald naar bindende juridische regels voor gemeentelijke bestemmingsplannen. Die regels staan in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) en bepalen hoe gemeenten moeten omgaan met bestemmingen en bouw- en gebruiksregels in bestemmingsplannen, als dat van belang is voor bijvoorbeeld de rijkswateren. Het Barro stelt geen eisen aan de inhoud van de toelichting bij bestemmingsplannen omdat een toelichting als zodanig geen normerende werking heeft. In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is in artikel 3.1.1 wel bepaald dat de gemeente bij de voorbereiding van een bestemmingsplan overleg moet plegen met onder andere het betrokken waterschap. Verder moet op basis van artikel 3.1.6, eerste lid, onder b en c, Bro een bestemmingsplan vergezeld gaan van een toelichting waarin een beschrijving is neergelegd van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de gevolgen voor de waterhuishouding en de uitkomsten van dat overleg. Zie voor meer informatie daarover het kennisbankdeel Hoofdlijnen Wetgeving - Wet ruimtelijke ordening en bouwregelgeving.
Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel