Informatie en gegevens

In het denken over informatievoorziening en gegevensbeheer is het zinvol om onderscheid te maken tussen ‘informatie’ en ‘gegevens’. Pas als gegevens in een context geplaatst worden, bijvoorbeeld door een selectie te maken of gegevens te bewerken, ontstaat er informatie. Soms zijn er gegevens van buiten nodig om informatie te genereren. Door verschillende stukken informatie te combineren en te analyseren ontstaan kennis en producten. Soms is externe informatie nodig om bepaalde kennis of een bepaald product te verkrijgen. Dit is geïllustreerd in figuur A.


Figuur A Kennishuishouding van de rioleringszorg
 
Voor de verschillende doelen die voor informatievoorziening in de rioleringszorg benoemd zijn (zie Informatievoorziening en Context rioleringszorg) is het genereren van uiteenlopende informatie noodzakelijk. Per doel is een bepaalde verzameling van informatie gewenst. Gewenste informatie kan informatie zijn die niet of nauwelijks aan verandering onderhevig is en waarvoor alle benodigde gegevens in het eigen beheersysteem (of de eigen beheersystemen) opgeslagen zijn. Gewenste informatie kan echter ook informatie zijn die (hoog)frequent verandert en/of waarvoor de gegevens (deels) beheerd worden door externe partijen. Het zal duidelijk zijn dat het genereren van die laatste soort informatie veel lastiger is, en hoge eisen stelt aan de informatievoorziening.
 
Om bepaalde gewenste informatie te kunnen genereren zijn gegevens nodig. Gegevens zijn niet meer en niet minder dan waarden van bepaalde grootheden. Sommige gegevens zijn tijdafhankelijk, terwijl andere nagenoeg nooit veranderen. Door verschillende gegevens met elkaar in verband te brengen ontstaat informatie. Gegevens kunnen geput worden uit diverse bronnen. In eerste instantie zullen veel gegevens die verband houden met rioleringen te vinden zijn in een rioleringsbeheersysteem. Maar er zijn ook allerlei andere mogelijke gegevensbronnen, bijvoorbeeld beheersystemen voor wegen, groen, kabels en leidingen of financiën, maar er valt ook te denken aan (lucht)foto’s of kaartmateriaal. Soms moet voor het genereren van de gewenste informatie gebruik gemaakt worden van gegevens van andere partijen (overheden, onderzoeksinstellingen).
 
Na een hevige bui wil een gemeente uitzoeken of de op het Oranjeplein opgetreden wateroverlast het gevolg is van overmacht, of dat er sprake is van verwijtbare tekortkomingen. De gemeente stelt zichzelf de volgende vragen:
  1. Hoe hevig was de bui?
  2. Heeft de riolering goed gefunctioneerd?
  3. Is de riolering goed gedimensioneerd?
  4. Kan de wateroverlast veroorzaakt zijn door het oppervlaktewatersysteem?
Voor de eerste vraag wordt gebruik gemaakt van gegevens van een nabijgelegen KNMI-station. Voor de tweede vraag wordt gebruik gemaakt van metingen uit het rioolgemaal, in combinatie met gegevens uit het rioleringsbeheersysteem (lay-out van de riolering, dimensies van de buizen, etc.). De derde vraag wordt beantwoord door middel van een hydraulische berekening, met gebruik van dimensies van de riolering (uit het beheersysteem). Voor de vierde vraag zijn onder meer gegevens opgevraagd bij het waterschap dat het betreffende oppervlaktewater beheert.  

 

Gegevens spelen binnen de zorg voor de riolering op verschillende niveaus een rol. Niet alleen zijn er gegevens nodig bij de uitvoering van de maatregelen, ook bij het opstellen van operationele programma’s en bij het opstellen van het Gemeentelijk Rioleringsplan zijn gegevens nodig. De gegevens over leidingen en knopen die in het rioleringsbeheersysteem zijn opgenomen, hebben op zich een beperkte waarde. Door selectie en bewerking van deze gegevens krijgen ze een functie binnen de verschillende onderdelen van de rioleringszorg. Hierbij dient men zich er nadrukkelijk van bewust te zijn dat de geautomatiseerd opgeslagen gegevens slechts een deel van de informatievraag kunnen opvullen. Niet alle benodigde gegevens en informatie hebben betrekking op knopen en leidingen. Bijvoorbeeld kan gedacht worden aan de functie en kwaliteit van het oppervlaktewater waarop de overstortingen plaatsvinden.


Kennisbank


U Bezocht Onlangs


GEEF UW SUGGESTIE