Een grote gemeente beschikt over een geavanceerd automatisch systeem om de afvoer van de hoofdrioolgemalen naar de zuivering te optimaliseren. Dit sturingssysteem kan op twee manieren ingesteld worden. De ene manier regelt de afvoeren zodanig dat de zuivering een constante stroom afvalwater aangevoerd krijgt, precies gelijk verdeeld over een hele dag1.
 
Dit is het afvlakken van de afvoer. Om dat te kunnen doen moet gedurende een deel van de dag rioolwater geborgen worden in de stelsels, waardoor de beschikbare berging dus tijdelijk wat kleiner is. De andere sturingsmanier regelt de afvoeren zodanig dat er zo veel mogelijk water naar de zuivering afgevoerd wordt, zonder rekening te houden met afvlakken. Deze tweede manier is bedoeld voor natte dagen, de eerste voor droge dagen.
 
Er moet dus iedere dag gekozen worden tussen wel of niet afvlakken. Het mogelijke resultaat is, bij beide keuzes, wel of geen overstort. De kans op overstorten hangt af van het weer en kan worden ingeschat aan de hand van de actuele weersverwachting. De 24-uurs weerverwachting geeft een kans op neerslag in procenten en daarnaast een verwachte hoeveelheid neerslag in categorieën (0-1, 1-3, 3-10, 10-15 of >15 mm). Het actuele weerbericht voor dit voorbeeld luidt: 50% kans op neerslag, verwachte hoeveelheid neerslag tussen 3 en 10 millimeter.
 
Een afweging tussen wel of niet afvlakken is in figuur A als beslisboom weergegeven.
 

Figuur A Keuze tussen wel of niet afvlakken met behulp van een beslisboom
 
Omdat de nauwkeurigheid en betrouwbaarheid van de neerslagverwachting relatief gering zijn, is het niet mogelijk om de gevolgen van een keuze exact te berekenen. Het inschatten van de kansen is echter, zeker met jarenlange expertise en goede kennis van de riolering, wel mogelijk.
 
De waardering van de mogelijke resultaten is gebaseerd op de volgende gedachten:
  • Het voorkomen van overstorten is het belangrijkste resultaat waarnaar gestreefd wordt;
  • Het afvlakken van de afvoer is een mooi extraatje, maar mag niet ten koste gaan van extra overstorten;
  • Als er dan toch overstorten plaatsvinden, moet alles in het werk gesteld zijn om die zo sterk mogelijk te beperken (en dus mag er dan geen afvlakking plaatsgevonden hebben).
 
De verwachtingswaarde voor de keuze afvlakken is: 0,75 x 100 + 0,25 x 10 = 77,5.
De verwachtingswaarde voor niet afvlakken is: 0,9 x 80 + 0,1 x 30 = 75.
In dit specifieke geval wordt dus gekozen voor afvlakken.


1 Dit heeft een gunstig effect op het zuiveringsrendement, waardoor de vuilemissie van de zuivering afneemt.
Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel