Het bestuurlijk overleg tussen de wethouder en de portefeuillehouder van het bestuur van het waterschap begint stroef. Het waterschap hecht zeer aan een snelle realisatie van de basisinspanning. Daarnaast zet het twijfels bij de keuze voor een gemengd rioolstelsel voor de nieuwe wijk Buitenlust. Verder had het waterschap eerder betrokken moeten worden bij dit vraagstuk en zou eigenlijk het waterkwaliteitspoor doorlopen moeten worden. De wethouder herinnert zich dit punt van de voorbespreking met de manager en beleidsmedewerker van de rioleringsafdeling. Hij stelt voor om de hele kwestie, dus inclusief basisinspanning en waterkwaliteitspoor, te benaderen als een duurzaamheidsvraagstuk. De bestuurder van het waterschap voelt hier wel voor, want het waterschap heeft duurzaamheid niet voor niets in haar mission statement staan. Beide bestuurders realiseren zich dat hiermee het algemeen maatschappelijk belang gediend is. De deadline voor een onderdeel van de afweging (basisinspanning) wordt ondergeschikt geacht aan dit algemeen belang. Met deze boodschap keren beide bestuurders terug naar hun ambtelijke apparaat. Een gezamenlijke ambtelijke werkgroep moet de duurzaamheidaspecten van het vraagstuk in beeld brengen.
 
De werkgroep ‘Duurzame Waterhuishouding Bloemenwijk en Buitenlust’ formuleert de volgende richtsnoeren voor duurzame waterhuishouding:
  1. Wateroverlast en watervervuiling niet afwentelen; noch op de omgeving, noch in de tijd;
  2. De inrichting en functie van de gebieden moeten afgestemd zijn op het natuurlijke verloop (gedrag) van de waterhuishouding.
De werkgroep organiseert enkele workshops. Onderwerpen hiervan zijn: stelselkeuze nieuwbouwwijk Buitenlust, stelselrenovatie Bloemenwijk en ongezuiverde lozingen VTC Buitenlust. In de workshop over de stelselkeuze voor nieuwbouwwijk Buitenlust wordt een multicriteria analyse uitgevoerd. De beoordeelde stelseltypen zijn: traditioneel gemengd stelsel1, verbeterd gescheiden stelsel, gescheiden stelsel met lokale zuivering van regenwater. De beoordelingscriteria zijn: kwaliteit watersysteem, functioneren stelsel, investeringskosten, beheer en onderhoud. Tot veler verrassing bleek het gescheiden stelsel met lokale zuivering van regenwater het beste (meest duurzame) alternatief.

Typering vraagstuk

De doelen worden samen met de ‘nieuwe’ actor geherformuleerd. Daarbij is de aandacht gericht op het zoeken naar gezamenlijk belang, of tenminste het samenbrengen van beide eigen belangen.
Uitgaande van de drie factoren kan het type vraagstuk snel worden geplaatst:
  • Overzichtelijkheid: ongebruikelijk
  • Aantal actoren: aanzienlijk
  • Best.-maatsch. aandacht: klein
De mogelijke hulpmiddelen zijn terug te vinden onder Effecten centraal
 
Met de uitkomst van de eerste workshop in gedachten werd de workshop over de stelselrenovatie in de Bloemenwijk ingezet. De beschouwde alternatieven waren: traditioneel gemengd stelsel met extra berging in het stelsel, gemengd stelsel met BBB, ombouw tot verbeterd gescheiden stelsel, afkoppelen van 80% verhard oppervlak. Ook ditmaal werd een multi-criteria analyse uitgevoerd, met als criteria: functioneren stelsel, ruimtelijke kwaliteit, investeringskosten, beheer en onderhoud. De uitkomst was een lichte voorkeur voor het afkoppelen van 80% verhard oppervlak, op de voet gevolgd door het traditionele gemengde stelsel met extra berging in het stelsel.
 
De workshop over de ongezuiverde lozingen van VTC Buitenlust leverde weinig verrassingen op, behalve dat de uitgenodigde volkstuinder het toch wel vreemd vond dat de gemeente in al die jaren nog nooit voor riolering en waterleiding had gezorgd. Gemeente, waterschap en volkstuinder zagen echter allemaal dat de oplossing lag in een combinatie van acties. De gemeente zorgt voor enkele centrale watertappunten en lozingspunten voor afvalwater. Het afvalwater wordt afgevoerd naar het dichtstbijzijnde rioolstelsel (waar dat het nog te realiseren stelsel van de nieuwbouwwijk is, wordt dit gerealiseerd tegelijkertijd met de realisatie van de nieuwbouw). Het waterschap diept de sloten in het complex uit en verkoopt 8 ha grond aan de gemeente ten behoeve van nieuwe volkstuinen. Het bestuur van het VTC ondersteunt dit alles door de leden op te roepen zich niet langer te verzetten tegen de nieuwbouw op een deel van het volkstuinencomplex.

Signalering

De participatie van meer actoren wordt gezocht. De participatie is meer in termen van informeren en consulteren. De resultaten worden gebruikt voor de ondersteuning van eigen standpunten. De inhoudelijke afweging schuift steeds verder naar de achtergrond en de onderhandeling neemt een steeds prominenter plaats in. Bovendien kan de vraag gesteld worden in hoeverre de gebruikte criteria onderling onafhankelijk zijn. Daarnaast is het, vooral voor de workshop in de Bloemenwijk, ook zeer de vraag hoe gevoelig de uitkomsten van de analyse zijn voor kleine veranderingen in de scores en gewichtsfactoren.

1 Dit ondanks de wetenschap dat in het moderne waterbeheer gemengde rioolstelsels uitsluitend nog bij hoge uitzondering aangelegd (mogen) worden.
Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel