Figuur A toont een algemene cyclus voor voorzieningenbeheer die ook voor gemalen geldt. (Een vergelijkbare cyclus vindt u ook terug in de NPR 3220 Buitenriolering beheer. Daar is sprake van een wat meer theoretische benadering, waarbij de stappen ‘praktijkervaring’ en ‘kosten’ niet expliciet zijn genoemd). Een belangrijk aspect in de beheercyclus is het steeds initiëren van de volgende stap in deze cyclus.

Toelichting op figuur A

Bij ‘starten’ stelt u de doelstellingen, het functioneren en het beheer van de gemalen vast. Om het gemaal te kunnen realiseren, is bij aanleg een grote inspanning nodig in de planvorming en uitvoering. Na realisatie is ‘praktijkervaring’ de werkelijke toets of het gemaal aan de functionele eisen voldoet en of u uw doelen haalt. Het functioneren in de praktijk, het ontwerp en de uitvoering bepalen samen de beheerkosten. Als de beheerkosten hoger zijn dan op basis van het ontwerp was gedacht of als het gemaal veel storingen kent, doorloopt u de volgende stap in de cyclus. Is de oorzaak bekend, dan kunt u direct aanpassingen doen. Anders is onderzoek nodig naar de oorzaak van het minder goed functioneren. Het onderzoek is een ‘leerproces’ en vormt de basis voor verbeteringen in de planvorming in de volgende cyclus.

Er zijn twee soorten oorzaken voor een minder goed functionerend gemaal:

wijzigingen die binnen de marges van de ontwerpuitgangspunten vallen, bijvoorbeeld:
- slijtage door het normale gebruik;
- weerstandstoename door vervuiling in de persleiding.
afwijkingen ten opzichte van de ontwerpuitgangspunten, bijvoorbeeld door:
- vestiging van grote lozers;
- lozing van een specifiek soort afvalwater waarop normaal niet wordt ontworpen;
- veel incidentele storingen, bijvoorbeeld door foutieve lozingen;
- wijziging in het hydraulisch functioneren van de persleiding:
  - verlenging van een persleiding, bijvoorbeeld om buiten de invloedssfeer van een overstort te raken om de waterkwaliteit te verbeteren;
  - zwaardere belasting van de persleiding door later extra aangesloten persleidingen;
  - oorzaken die buiten de riolering liggen, maar wel het functioneren ervan beïnvloeden.

De juiste oorzaak van slechter functioneren achterhaalt u alleen door een goede registratie van storingen, omstandigheden en aanleidingen van storingen, en feedback naar de ontwerper en/of leverancier (zie Gemalenbeheersysteem).

Beheercyclus