Handhaven op grond van de Omgevingswet

Toezicht op de naleving van regels gaat over controle. Toezicht vindt gewoonlijk plaats voorafgaand aan handhaving of het toepassen van een sanctie. Het houden van toezicht is onderdeel van de bestuursrechtelijke handhavingstaak (art. 18.1 Ow).

Bevoegd gezag

Burgemeester en wethouders zijn in beginsel bevoegd om bestuursrechtelijk te handhaven (art. 18.2 Ow). In het Omgevingsbesluit (art. 13.1 Ob) staat wanneer Gedeputeerde Staten (GS), het dagelijks bestuur van het waterschap of de minister van IenW bevoegd zijn om handhavend op te treden.

Het bestuursorgaan dat bevoegd is voor de vergunningverlening is ook het bevoegd gezag voor bestuursrechtelijke handhaving bij overtreding van de vergunningvoorschriften. Ook als een bestuursorgaan in het kader van vergunningverlening een instemmingsrecht heeft, is dat bestuursorgaan in sommige gevallen bevoegd tot bestuursrechtelijke handhaving (art. 18.3 Ow in samenhang met art. 13.3 Ob).

In dit onderdeel van de kennisbank komen de volgende onderwerpen aan de orde:

Toezicht: Toezichthouders van de gemeente kunnen gebruikmaken van de bevoegdheden van afdeling 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb).
Handhaving: Een gemeente kan verschillende soorten handhavingsinstrumenten inzetten, die zijn onder te verdelen in herstelsancties en bestraffende sancties.
Toezicht particuliere aansluitingen: De afdeling Bouw- en Woningtoezicht kan op de bouwplaats in de gaten houden of de regels van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en het omgevingsplan van de gemeente worden nagekomen, bijvoorbeeld om foutieve aansluitingen te voorkomen.
Handhaving particuliere aansluitingen: De gemeente heeft diverse instrumenten om overtredingen van de (rioleringsvoorschriften in de) bouwregelgeving aan te pakken, zoals het opleggen van een last onder bestuursdwang of een last onder dwangsom.
Handhaving lozingsregels: De gemeente kan op twee manieren handhaven wat betreft de lozingsregels: met preventieve en met repressieve handhaving.
Foutaansluitingen aanpakken via milieu- of bouwspoor: De gemeente kan optreden via het milieu- of bouwspoor. Hoe gaat de gemeente handhaven via het milieu- of bouwspoor?