Stenen maakten plaats voor bomen, een gazon en een lommerrijke zitrand. Onder het grasveld zit een waterberging van 350 m2 kratten. Het regenwater stroomt vanaf de Nieuwestad via kolken de berging in. De 100 m3 water die erin kan, is voldoende om in tijden van droogte de bomen water te geven.

De aantrekkingskracht van het extra groen in de binnenstad komt van pas omdat het aan de andere kant van het centrum in de Prinsentuin bij mooi weer altijd erg druk is, vertelt Diderick Niehof van programma klimaatadaptatie Leeuwarden. ‘Het Waagplein wordt goed gewaardeerd en gebruikt. Bij mooi weer zitten er ’s morgens altijd mensen in de zon en ’s middags onder de bomen. ’s Avonds zijn er mensen aan het spelen met een bal of een frisbee. Voorheen was er wel eens overlast van jeugd op scooters, dat is helemaal verdwenen nu.’

Chinese keien

Het vernieuwde Waagplein is onderdeel van een opknapbeurt van de hele binnenstad. Op de Nieuwestad, de grootste winkelstraat van Leeuwarden, moet de bestrating van Chinese keien worden vervangen. De natuurstenen worden bij regen zo glad dat er vaak ongelukken gebeuren. Hoe dit eruit gaat zien, is nog onderwerp van gesprek tussen de gemeente, de winkeliers en de inwoners van Leeuwarden. Na de periode van lockdowns door corona stelde de gemeente een impulsregeling vast voor de binnenstad. Een deel van de kosten van de herinrichting wordt betaald uit deze regeling.

Archeologische opgravingen

Bij graafwerkzaamheden op het Waagplein kwam oude bestrating uit de 15e eeuw tevoorschijn. Ongeveer vijftien centimeter onder het bestaande plein lag een mozaïek van stenen. In de raad gingen nog stemmen op om de vondst zichtbaar te maken onder een glazen plaat, maar de ambitie van vergroenen en waterberging prevaleerde. De middeleeuwse stenen zijn opgeslagen op de gemeentewerf. Archeologen vonden in de bodem allerlei interessante voorwerpen, zoals een koperen boekbeslag uit de 16e eeuw, zilveren munten, knopen en metalen leerbeslagjes. Deze stukken zijn beschreven en naar het provinciaal archief gebracht.

Bomen en kratten

De acht nieuwe bomen op het Waagplein verminderen hittestress. Bovenop de ondergrondse krattenberging zit een ‘groeimedium’ van bomenzand. De bomen onttrekken het water aan de kratten door de capillaire werking van het systeem. In de kratten zitten cilinders die het water verticaal transporteren. In het gebied is een nieuw leidingsysteem gelegd waarmee de HWA-kolken op het krattensysteem gekoppeld zijn. De aanvoer van hemelwater gaat via een slimme kolk waarbij de ‘first flush’ (verontreinigd water) verdwijnt in het riool en vervolgens het schone regenwater aan het krattensysteem wordt toegevoegd.

Leeuwarden: Een fijn groen plein in hartje binnenstad