Via drainagebuizen wordt nu overtollig (grond)water afgevoerd naar de Stadsbeek, of het infiltreert elders weer in de bodem. Ook is ruimte gemaakt voor waterberging. Voorheen stroomden vuil en schoon water in één buis de stad uit, nu gaan hemelwater en grondwater zoveel mogelijk via de Stadsbeek. Veel particuliere woningeigenaren hebben daarvoor de voorkant van hun dak afgekoppeld.

Met het project zijn in één beweging veel opgaven aangepakt: minder hittestress, meer groen, minder zomerse droogte en meer biodiversiteit. De gemeente maakte samen met bewoners het ontwerp. ‘De mensen stoeiden op borden met magneetstrips. Het was een puzzel om het tracé van de Stadsbeek in te passen in dicht bebouwd stedelijk gebied’, zegt beleidsadviseur Rik Meijer. Met de Stadsbeek is een deel van de oude bekenstructuur hersteld. De Stadsbeek mondt uit in de Twekkelerbeek die daardoor beter watervoerend blijft. Het is de bedoeling op termijn de Stadsbeek door te trekken naar het centrum van Enschede, zodat hij dan ontspringt bij de Groene Linie van de Oldenzaalsestraat.

Pinkeltjesplein

De plek van de voormalige peuterspeelzaal Pinkeltje was al jaren braakliggend terrein. Het plan was om er een paar woningen te bouwen. Met voortschrijdend inzicht over klimaatadaptatie besloot de gemeente om er een groen hart van de wijk van te maken met ruimte voor waterberging. Als referentie naar het verleden zijn de contouren van de kleuterschool te zien als bankjes in het landschapsontwerp. Het Pinkeltjesplein is nu een waterspeelplaats met speeltoestellen, zitplekken en groen, waar de Stadsbeek doorheen kronkelt.

Enthousiasme in de buurt

In de wijken werden bewoners steeds enthousiaster om mee te doen. Tijdens de werkzaamheden adviseerde een ‘buurtconciërge’ van de aannemer bewoners over maatregelen die zij zelf konden nemen. Ook ging een vereniging van eigenaren – samen met de gemeente en Natuur en Milieu Overijssel – aan de slag met een binnentuin en heeft die klimaatbestendig en aantrekkelijker gemaakt. Later zijn vier andere binnentuinen op dezelfde manier opgeknapt.

Vergroten leefbaarheid

Over een deel van het tracé van de Stadsbeek was het uit ruimtegebrek nodig om de weg te versmallen en een 30-km-regime in te voeren, voor voldoende ruimte voor de beek. Dit is afgestemd met de busmaatschappij, omdat de bus erdoorheen rijdt. Waar mogelijk is de hoeveelheid verharding verminderd en zijn bomen aangeplant. Ook dit draagt bij aan het beperken van hittestress. Verder zijn langs het hele tracé van de Stadsbeek de taluds beplant op een speciale ondergrond van kokosmatten. Dit is een goede voedingsbodem voor gevarieerde beplanting van kruiden, bloemen en struiken waar insecten en vlinders op afkomen.

Enschede: Hoe een nadeel een voordeel wordt