Doel

Het doel van het Werkplan is dat:

werknemers zich maximaal kunnen beschermen tegen het mogelijke gevaar van blootstelling aan asbestvezels;
verontreiniging van het milieu met asbest wordt voorkomen;
de blootstellingwaarden tijdens het werken steeds in de laagste risicocategorie vallen (risicoklasse 1).

Werkingsgebied

Werkzaamheden met asbestcement buizen kunnen in drie soorten worden onderscheiden:

Uitvoering van reparaties (het dichten of vervangen van lekkende buizen of verbindingen).
Het maken van aftakkingen en aanboringen (het maken van aansluitingen op een bestaande leiding).
Verwijdering (het uit de grond halen van buizen en hulpstukken uit een bestaande leiding).

Dit document geeft voorschriften voor het herstellen, aansluiten, verwijderen en afvoeren van AC-buizen en hulpstukken uit het openbare waterleiding-, gas- en rioolafvalwaternet. Naast deze voorschriften kunnen nog andere specifieke eisen voor deze leidingstelsels van toepassing zijn. In dit kader kunnen worden genoemd:

De VEWIN-Richtlijn voor het hygiënisch werken met drinkwaterinstallaties;
Het document ‘Veilig werken aan riolen’ van de Vereniging Afvalbedrijven;
Veiligheidsvoorschriften van de VIAG voor gasinstallaties.

Nieuwe wet- en regelgeving

Aanleiding tot het opstellen van het nieuwe Werkplan, met private status, is de wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet 1998 en enige andere wetten in 2006. Daarmee is een nieuwe stijl in de Arbowet en regelgeving ingevoerd. De oude publieke middelenvoorschriften komen hiermee te vervallen. Voor de invoering is een overgangsperiode vastgesteld. Werkgevers en werknemers krijgen meer verantwoordelijkheid voor het arbobeleid. De overheid stelt doelvoorschriften vast. Dit is het niveau van bescherming dat bedrijven moeten bieden aan de werknemers, zodat ze gezond en veilig kunnen werken. Deze doelvoorschriften worden zoveel als mogelijk beschreven in de Arbowet, het Arbobesluit en de Arboregeling. Daarna is het aan de werknemers en werkgevers om te bepalen op welke manier zij invulling geven aan deze doelvoorschriften. De werkgever voert overleg over zaken die het arbeidsomstandighedenbeleid van de onderneming aangaan met de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging. Het opstellen van middelenvoorschriften wordt niet meer als een taak van de overheid gezien. Volgens artikel 3 van de herziene Arbowet van 2006, moeten werkgevers in samenwerking met Sociale Partners nu zelf private middelenvoorschriften opstellen voor werkzaamheden waaraan risico’s zijn verbonden. Hieronder valt ook het veilig werken met AC-leidingen. De oude publieke middelenvoorschriften (Werkplan, Werkwijzer en Voorlichtingsbrochure en Opleidingsplan) volgens de Arbowet van 1998 en het in 1997 in werking getreden Arbeidsomstandighedenbesluit met de Uitvoeringsbepalingen Arbeidsomstandighedenwet en enige andere wetten komen hierdoor te vervallen.

Voorschriften aan werkgevers en Sociale Partners

Artikel 4.50 van het Besluit van 7 juli 2006 tot wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit geeft nadere voorschriften aan werkgevers en Sociale Partners. Vereist wordt het opstellen van een werkplan met de volgende onderdelen:

Het beschrijven van de te nemen maatregelen volgens de aanwijzingen van het Arbeidsomstandighedenbesluit.
Het beschrijven van de aard, duur en plaats van de werkzaamheden en de werkmethode.
Een beschrijving van de werktuigen, machines, toestellen en overige hulpmiddelen.
De namen van de betrokken werknemers en personen.
De opdracht dat werkzaamheden volgens het werkplan moeten worden uitgevoerd.
Het Werkplan of een afschrift moet op de werkplaats aanwezig zijn en wordt desgevraagd getoond aan de inspecteur van de Arbeidsinspectie.

Geen meldings- en inventarisatieplicht

Volgens onderdeel N, artikel 4.47c (Melding), vierde lid en 4.54b (Uitzonderingen asbestinventarisatie) van het Besluit van 7 juli 2006 tot wijziging van het Arbeidsomstandighedenbesluit houdende regels met betrekking tot de blootstelling van werknemers aan de risico’s van asbest, is de meldingsplicht voor werkzaamheden conform deze Voorschriften vervallen. De asbestinventarisatieplicht is ook niet van toepassing op deze werkzaamheden. Deze gegevens zijn al eerder geïnventariseerd en gepubliceerd.

Beëindiging van het werk

Volgens de artikelen 4.47a en b dient bij beëindiging van het werk een visuele inspectie en eindbeoordeling op afwezigheid van asbest plaats te vinden.

Verplichting tot voorlichting en onderricht

Volgens artikel 4.45a en b is de werkgever verplicht tot het geven van voorlichting en onderricht.

Geen certificatieplicht asbestverwijderingsbedrijven

De certificatieplicht is niet van toepassing voor de asbestverwijderingsbedrijven die volgens deze Voorschriften met AC-leidingstelsels werken die deel uitmaken van openbare gas-, water- en afvalwaternet. Hiervoor, maar ook voor het repareren, aanboren en aansluiten, is aangetoond dat de blootstellingwaarden in de laagste risicoklasse 1 vallen. Volgens de nieuwe beleidsregels van 2006 is, voor deze laagste risicoklasse van blootstelling, één maximale grenswaarde voor alle typen asbest vastgesteld.

Deze bedraagt 0,01 asbestvezel per kubieke centimeter lucht bij een blootstelling gedurende een periode van acht uur. Dit is vastgelegd in artikel 4.37 (Uitzonderingen slopen) van de Uitvoeringsbepalingen van de Arbeidsomstandighedenwet en enige andere wetten. Artikel 4.37 vereist wel dat de uitvoering van werkzaamheden volgens een deugdelijke werkmethode plaatsvindt.

De Voorschriften hebben betrekking op alle soorten asbestcementbuizen en hulpstukken.

Etikettering

Volgens de bijlage bij artikel 7 van het Besluit van 17 december 2004, houdende regels betreffende asbest en asbesthoudende producten, verkort aangeduid als Productenbesluit asbest, dienen asbesthoudende producten te worden aangeduid met een in deze bijlage weergegeven figuur. Aangezien in het merendeel van de AC-persbuizen toevoegingen van crocidoliet/blauwe asbest aanwezig zijn, dient de standaardtekst ‘Voorzichtig bevat asbest’ te worden gewijzigd in ‘Voorzichtig bevat crocidoliet/blauwe asbest’. De figuur op de in de Voorschriften voorgeschreven asbeststickers, dient te voldoen aan de voorschriften in de bovengenoemde bijlage bij Artikel 7.

Openbaarheid

Het Werkplan moet als openbaar stuk in zijn geheel op de werkplek aanwezig zijn.

Achtergronden van het Werkplan en voorwaarden