U kunt de bedrijfszekerheid verhogen door:

preventief beheer toe te passen (zie Preventief beheer);
goede regulering en handhaving van vergunningen Wet milieubeheer;
beïnvloeding van de lozers door goede communicatie;
snelle reactie op storingen;
reservepompen te plaatsen.

Vergunningen

Aan het lozen van bedrijfsafvalwater kunt u eisen stellen, ook voor het voorkomen van storingen. Fysieke scheiding van regenwater en het overige afvalwater moet u bij nieuw- en verbouw in beginsel via de bouwregelgeving regelen. De hoeveelheid en samenstelling van het afvalwater dient u te regelen via de Wet milieubeheer (Wm) en in sommige situaties de Wet verontreiniging oppervlaktewater (Wvo).

Vangnetbepaling Wet milieubeheer

De Wm (met bijbehorende besluiten) stelt, dat voor alle lozingen op de riolering de vangnetbepaling geldt (citaat uit een Wm-besluit):
‘Bedrijfsafvalwater dat overigens in een openbaar riool wordt gebracht:

belemmert niet de doelmatige werking:
- van dat riool;
- van een door een bestuursorgaan beheerd zuiveringstechnisch werk, en
- van de apparatuur die behoort bij een zodanig openbaar riool of zuiveringstechnisch werk;
belemmert niet de verwerking van slib, verwijderd uit een openbaar riool of een door een bestuursorgaan beheerd zuiveringstechnisch werk, en
heeft geen of zo beperkt mogelijke nadelige gevolgen voor de kwaliteit van het oppervlaktewater.’

Het veroorzaken van een (gemaal)storing valt onder ‘belemmering van de doelmatige werking’. Daarom mag u aan de hoeveelheid en samenstelling van het afvalwater eisen stellen om storingen te voorkomen. U kunt op basis van de vangnetbepaling een lozingsregime opleggen, zoals het hoofdzakelijk lozen in de daluren. Dit is in het belang van een doelmatige werking.

Alles is dus te regelen met de Wm. In de praktijk gebeurt dit ook, hoewel dit beter zou kunnen. Afstemming met afdeling Bouwen en Wonen en de milieuafdeling (Wm) is in alle situaties van groot belang. Voor meer informatie kunt u de modules A3100 en C4000 raadplegen.

Rol van verwante regelgeving

De aansluitvergunning is wetgeving van lagere orde dan de Wm, dus mag er ten aanzien van werking en storingen in deze lagere regeling ook niets geregeld worden. In een aansluitvergunning kan dan ook geen vet- of olieafscheider of iets dergelijks geëist worden. Dit wordt niet overal zo begrepen. Overigens beschikken veel gemeenten niet over een aansluitverordening, waar de aansluitvergunning op gebaseerd moet worden; die verordening is ook niet verplicht.

De bouwvergunning is in dit verband ook niet relevant, want die stelt eisen aan de voorzieningen in het gebouw en niet aan het afvalwater.

De Wvo kan relevant zijn als het een lozing is die is aangewezen tot de Wvo, maar dan mag het voorschrift in dit verband uitsluitend betrekking hebben op de rwzi en ‘bijbehorende apparatuur’ zoals pompen en gemalen. Bescherming van de riolering en bijbehorende apparatuur moet dan nog wel apart geregeld worden via de Wm (vergunning, AMvB of ontheffing).

Figuur A Rol van van vergunningen bij het functioneren van rioolgemalen

Communicatie

Via communicatie met burgers en bedrijven kunt u ook ongewenste lozingen helpen voorkomen. Vaak zijn zij zich niet bewust van de gevolgen van lozingen voor de riolering en gemalen. Bekendheid met en uitleg over de gevolgen kweken begrip. Vaak zijn burgers en bedrijven bereid hun lozingsgedrag aan te passen. Meer informatie hierover vindt u in Communicatie.

Reactie op storingen

Een snelle reactie op storingen beperkt de tijd dat een gemaal niet werkt en verhoogt de bedrijfszekerheid. Bij pompstoring kan een reservepomp ook in vuilwaterstelsels voorkomen dat het (gehele) gemaal uitvalt. Automatische signalering en alarmering is de belangrijkste methode om storingen sneller af te handelen. Als u weet dat er een storing is, kunt u de afhandeling in gang zetten. Hiervoor kunt u een telemetriesysteem gebruiken.

U kunt de afhandeling van storingen verder versnellen door reservepompen van hetzelfde type achter de hand te houden. Ook kunt u overwegen voor overdag (en eventueel ‘s nachts bij een korte vultijd van het rioolstelsel) op contractbasis een storingsdienst in te huren. Zeker voor belangrijke gemalen met een korte vultijd van het stelsel. In dit contract kunnen afspraken staan over de reactietijd. Het is gunstig eventuele ondergemalen ook uit te schakelen, zodat de beschikbare vultijd langer is. Dit kunt u automatiseren met een Real Time Control-systeem (RTC). Hierbij grijpt de computer in op de besturing van de gemalen.

Stap 4: Strategie