Hoofdlijnen afwegingskader

Via onderzoek (zoals berekeningen en inspectie, zie NEN-EN 13508-2) krijgt u inzicht in de huidige toestand van objecten. Op basis van de onderzoeksresultaten beoordeelt u of u maatregelen moet nemen. Als u besluit actie te ondernemen, kunt u kiezen uit een van de vier groepen maatregelen (onderhouden, conserveren, repareren/renoveren/vervangen en verbeteren). Repareren, renoveren en vervangen zitten hierbij in één groep omdat u hiermee de levensduur van het object verlengt.

De beste maatregel is de maatregel die de toestand van het object herstelt, de oorzaak van de toestand wegneemt én bestand is tegen de gevolgen van de gevonden oorzaak. Vaak zijn beheermaatregelen alleen 'symptoombestrijders'. Zo kan overbelasting door zwaar verkeer een scheur in een rioolbuis veroorzaken. Dan kunt u de scheur met een reparatie verhelpen, maar het verkeer kan zo wéér een scheur veroorzaken. Als u niet genoeg gegevens hebt om de toestand en de oorzaak te beoordelen, moet u nader onderzoek doen. Door steeds de juiste vragen te stellen, komt u tot de juiste maatregelkeuze (zie figuur A)

Figuur A Afwegingskader voor beheermaatregelen

Invloedsfactoren per maatregelgroep

Bij elke maatregelgroep spelen bepaalde factoren mee die invloed hebben op de keuze voor een maatregel of de uitvoering(swijze).

Onderhouden

Het type riool: vrijverval, over- of onderdruk, dwa, hwa.
De reinigingshistorie: wanneer was de vorige reiniging en hoe vaak moest toen worden 'getrokken' om het riool schoon te krijgen?
De liggingsgegevens, waaronder de diepteligging: is het riool bereikbaar, kunnen we het vuil eruit krijgen?

Conserveren

De ondergrond: is de ondergrond van het object geschikt voor de conservatiemaatregel?
Stoffen: tegen welke stoffen moet de conservatie bescherming bieden?

Verbeteren

Klimaatadaptatie: het inspelen op het verwerken van heviger neerslag. De uitkomsten van berekeningen zijn hierin leidend. Kijk hierbij ook naar de stresstest(en).
De mogelijkheid om werk met werk te maken (de planning). Omdat bij verbeteren vaak de weg opengaat, is afstemming met andere werken in de openbare ruimte extra belangrijk. Denk hierbij ook aan afkoppelen.

Repareren, renoveren en vervangen

Stedelijke vernieuwing, ruimtelijke ordening: als de gemeente binnen afzienbare tijd de openbare ruimte herinricht, zal u eerder repareren of renoveren dan vervangen (want minder ingrijpend) om de levensduur van het object te rekken. En als de openbare ruimte recent is heringericht, zal u riolering niet zo snel via open ontgraving vervangen, maar eerder een sleufloze renovatietechniek kiezen.
Uitvoeringsperikelen: de aanwezigheid van bodemverontreiniging, archeologie, gasleidingen of monumenten kunnen bijvoorbeeld reden zijn om niet te gaan graven, maar riolering te renoveren met sleufloze technieken.
Circulariteit, duurzaamheid: in hoeverre zijn de toegepaste materialen recyclebaar? Wat zijn de gevolgen voor het milieu? Wat is de ecofootprint?
Assetmanagement: welk risico kunt en wilt u lopen? Wat is de verhouding tussen prestaties, investering en risico? Wilt u een levensduurverlengende maatregel of gelijk vervangen, zodat het object weer zo goed als nieuw is? (Meer informatie vindt u bij het onderdeel Assetmanagement in de kennisbank).
Ook bij vervangen gaat de bovengrond open, dus ook hierbij is werk met werk maken een extra belangrijke invloedsfactor.

Zie ook Belangrijke aspecten bij keuze 'dig' of 'no-dig'.

Geen recept, maar ingrediënten

Het afwegingskader is geen recept of beslisboom waarlangs u uw keuze vastlegt. U moet zelf nadenken, de invloedsfactoren goed meewegen en de lokale situatie in ogenschouw nemen. Elk toestandsaspect heeft zijn eigen waarde en voordelen, die samen met de genoemde invloedsfactoren een maatregelkeuze rechtvaardigen. Als u een maatregel hebt gekozen, documenteert u de keuze en gaat u vervolgens aan de slag met de voorbereiding en aanbesteding.

Belang van documenteren besluitvorming