Relatie meten en RTC

Voor elke vorm van sturing hebt u meetgegevens nodig die het regelsysteem (of sturingssysteem) direct (realtime) kan verwerken en gebruiken, vandaar de naam realtimecontrol (RTC). Meet- en regelsystemen registreren beide data, maar verschillen wel van elkaar. Een meetsysteem slaat meetdata (zoals waterpeilen, debieten en gevallen neerslag) op en kan deze doorgaans overzichtelijk visualiseren. Een regelsysteem gebruikt de meetdata om te bepalen of de huidige instellingen van de regelbare kunstwerken (zoals gemalen, stuwen en schuiven) nog correct zijn of dat deze bijgesteld moeten worden. Bij onder- of overschrijding van een drempelwaarde (zie figuur A en B) grijpt het regelsysteem automatisch in. Hiermee beïnvloedt het regelsysteem het functioneren van het (afval)watersysteem.

Figuur A Verschil tussen meet- en regelsysteem

Figuur B Voorbeeld van een sturingssysteem

Functioneren verbeteren of systeem optimaliseren

Sturing is noodzakelijk om een afvalwatersysteem goed te laten functioneren. Vooral bij gemalen wordt RTC al veel gebruikt. Denk aan het automatisch aan- en uitschakelen van pompen en alarmeringen (bijvoorbeeld bij hoog water) zodat u als beheerder actie kunt ondernemen. Daarnaast kunt u met sturing het afvalwatersysteem optimaliseren. Bijvoorbeeld de risico's op wateroverlast verminderen door de afvoer naar het laaggelegen deel te reguleren. Of de zwemwaterkwaliteit op peil houden door de beschikbare berging in de riolering en de doorspoelgemalen optimaal te benutten. Ook het beheer van een afvalwatersysteem kunt u met sturing optimaliseren. Zo kunt u RTC gebruiken om energiekosten van gemalen te beperken of het rendement van de zuivering te verbeteren door een gelijkmatiger belasting.

Dit onderdeel gaat dieper in op wat RTC inhoudt, wat u ermee kunt en hoe u ermee aan de slag gaat. De volgende onderwerpen komen aan bod:

Introductie RTC: U kunt RTC voor veel doeleinden gebruiken en in allerlei (complexe) sturingssystemen toepassen. Maar RTC heeft ook nadelen, zoals continu onderhoud en onzekerheid in modeluitkomsten. Om te bepalen of RTC de juiste beheerkeuze is, vindt u hier informatie over de verschillende typen regelsystemen, wanneer RTC kan werken (voorwaarden), welke mogelijkheden bij welke doelen passen en de plus- en minpunten van RTC.
Regelsysteem: de onderdelen: Om een afvalwatersysteem te kunnen sturen, moet u eerst de toestand en de belasting van het systeem of object meten. Dit doet u met een meetsysteem. Het regelsysteem is een uitbreiding op het meetsysteem. Hier leest u uit weke onderdelen een regelsysteem bestaat: een meetsensor (en/of verwachting), een regelbaar kunstwerk en een regelaar. Daarnaast heeft het regelsysteem een hoofdpost, telecommunicatie en een gebruikersinterface nodig.
Bepalen effect RTC: Aan de hand van vijf stappen kunt u bepalen of uw RTC-regeling het gewenste effect heeft. Hierbij is het erg belangrijk dat u een representatieve evaluatieperiode kiest en een onzekerheidsanalyse uitvoert. Alleen dan kunt u de verwachte opbrengst bepalen en analyseren of u de regeling moet bijstellen.
Praktijkvoorbeelden sturing: Hoe u een RTC-regeling inricht, is afhankelijk van de eigenschappen van het afvalwatersysteem waarin u gaat sturen, de lokale omstandigheden en natuurlijk uw doel. Elke afzonderlijke regeling staat dus op zichzelf. Om u een indruk te geven van de mogelijkheden, vindt u hier enkele praktijkvoorbeelden.

RTC is nauw verbonden met meten en telemetrie.

Sturing op basis regels (rule based control)