Dashboard

Als u langdurig of op veel locaties meet, zijn dashboards een handig hulpmiddel om overzicht te krijgen. Dashboards bestaan vaak uit een combinatie van grafieken en diagrammen, die de meetdata vertalen naar informatie over het functioneren van het systeem. U kunt dashboards afstemmen op specifieke gebruikersgroepen, bijvoorbeeld:

realtime informatie voor de beheerders van regelbare kunstwerken;
maandrapportages voor beheerders van oppervlaktewater en rioolsystemen;
jaarrapportages voor bestuurders.

De output van dashboards kunt u ook gebruiken voor managementrapportages.

Figuur A Overzicht gemeten versus berekende (verticale streepjes in afbeelding) overstortgebeurtenissen (Bron: M. van Bijnen Advies)

Figuur B Neerslag versus aantal overstorten in werking. De kleur staat voor de hoeveelheid neerslag per dag, het getal geeft het aantal overstorten weer dat in werking is getreden (Bron: M. van Bijnen Advies)

Aansturen van onderhoud

Op basis van de informatie uit het dashboard kunt u zowel het correctief als preventief onderhoud aansturen. Voor correctief onderhoud bij storingen is een goede koppeling nodig tussen meetgegevens en alarmeringen, zodat onderhoudsmedewerkers snel ingezet worden.

Storingsrapportages zijn een hulpmiddel om een vinger aan de pols te houden rond het functioneren van objecten en systemen. Als er relatief veel storingen zijn, kunt u nagaan of het volstaat om de storingen te verhelpen of dat u andere beheermaatregelen moet nemen. Op basis van teruglopende prestaties kunt u preventief onderhoud programmeren en uitvoeren, bijvoorbeeld extra reiniging of renovatie.

Waterbalans

Een waterbalans kunt u gebruiken om de theoretisch berekende en in de praktijk gemeten waterstromen met elkaar te vergelijken. Bij grote afwijkingen moet u de oorzaak onderzoeken.

Objectrapportage

Een objectrapportage (zie figuur C) geeft inzicht in het functioneren van een object. Voorbeelden zijn een rapportage van de draaiuren en capaciteit van een gemaal en een overstortrapportage. De objectrapportage moet afwijkingen goed in beeld brengen, zoals veranderingen in het patroon van de draaiuren of energieverbruik bij gemalen, lange overstortingen of veranderingen in waterpeilen bij duikers. Uit de objectrapportage wordt duidelijk welk objecten afwijkingen vertonen, de oorzaken van de afwijkingen moet u nader onderzoeken.

Figuur C, Voorbeeld van het functioneren van een overstort tijdens neerslag (bron: Stichting RIONED, Leidraad Riolering C2305.

Systeemgerichte rapportage

Een systeemgerichte rapportage (zie figuur B) gebruikt u om het functioneren van het systeem samen te vatten. Hierbij gaat het vaak om inzicht in relationele verbanden tussen neerslag, variaties in waterpeilen en het functioneren van kunstwerken. Door de resultaten van een gevalideerd model met metingen te vergelijken, kunt u toetsen of het systeem functioneert zoals het moet functioneren. Als het werkelijke functioneren structureel achterblijft bij het theoretisch functioneren, kunt u maatregelen nemen om dit te verbeteren.

Managementrapportage

Op basis van een managementrapportage moet het management keuzes kunnen maken. Aan deze rapportage liggen object- en systeemgerichte rapportages ten grondslag. In het kader staat een voorbeeld.

Voorbeeld managementrapportage

Meetdoelstelling: Het in beeld brengen van effectieve verbeteringsmaatregelen om de waterkwaliteit te verbeteren en wateroverlast tegen te gaan.

Uit een vergelijking van het werkelijke en theoretische functioneren van bemalingsgebied X over een meetperiode van twee jaar blijkt het volgende:

Er zijn 22 overstortingen geconstateerd:
- Vijf van de 22 overstortingen zijn het gevolg van een slecht functionerende pomp en hebben daardoor ook extra lang geduurd.
- Vier van de 22 overstortingen zijn mede veroorzaakt door verstoppingen in het systeem.
- De overige overstortingen zijn het gevolg van een normaal neerslagpatroon.
In het oppervlaktewater is vier keer een zuurstofdip geconstateerd:
- Twee zuurstofdips houden verband met overstortingen als gevolg van een pompstoring en verstoppingen.
- Twee zuurstofdips houden verband met een langdurig warme en droge periode.

Effectieve maatregelen om de waterkwaliteit te verbeteren zijn:

Overstortingen voorkomen door gemalen te renoveren en de reiniging van verstoppingsgevoelige leidingen te intensiveren.
De waterdoorstroming in droge en warme perioden te verbeteren.

Uit de vergelijking van het rioolmodel en de metingen komen verder geen systematische afwijkingen naar voren. Het model is betrouwbaar genoeg om maatregelen te ontwerpen om wateroverlast tegen te gaan.

Rapportage en vervolgacties