Bij deze analyse doorloopt u de volgende stappen:

1. Vastleggen gewenst gedrag systeem in concrete indicatoren

In dit voorbeeld hebt u in uw gemeente peilbuizen geplaatst om meer inzicht te krijgen in de optredende grondwaterstanden gedurende langere perioden. Hiervoor hebt u de volgende indicatoren opgesteld:

inzicht in de jaargemiddelde grondwaterstanden;
afwijking van de optredende grondwaterstanden op de verschillende locaties ten opzichte van het gemiddelde gedurende het jaar;
inzicht in de locaties en tijdstippen waar de grondwaterstand niet aan de gestelde ontwateringseis voldoet.

2. Verzamelen benodigde gegevens voor elke indicator

Om de indicatoren te kunnen beoordelen, moet u gegevens hebben. Inzicht in de optredende grondwaterstanden en de afwijkingen ten opzichte van het jaargemiddelde krijgt u door op meerdere locaties de grondwaterstanden te meten. Om te beoordelen op welke locaties u wel en niet aan de gestelde ontwateringseis voldoet, moet u de eis nader specificeren. In dit voorbeeld mag de ontwateringsdiepte gedurende een aaneengesloten periode van twee weken niet kleiner zijn dan 0,7 m.

3. Vergelijken huidig functioneren met gewenst functioneren

U gebruikt de verzamelde (meet)gegevens om het functioneren van het grondwatermeetnet inzichtelijk te maken. Dat vergelijkt u met het gewenste functioneren, uitgaande van de vastgestelde indicatoren. Hieronder leest u hoe u dat kunt doen.

Inzicht in grondwaterstanden en afwijking ten opzichte van jaargemiddelde

Om voor elke peilbuis meer inzicht te krijgen in de optredende grondwaterstanden en de afwijking ten opzichte van het jaargemiddelde, kunt u grafieken laten maken. In figuur A ziet u een voorbeeld. De figuur laat over een periode van zestien maanden de gemeten grondwaterstanden per peilbuis zien. In het groen ziet u grondwaterstanden die lager zijn dan het jaargemiddelde voor die peilbuis. Hoe donkerder de kleur groen, hoe groter de afwijking ten opzichte van het jaargemiddelde. Grondwaterstanden hoger dan het jaargemiddelde zijn in het rood weergegeven. Ook hier geldt hoe donkerder de kleur rood, hoe groter de afwijking ten opzichte van het jaargemiddelde.

Figuur A Optredende grondwaterstanden bij verschillende peilbuizen, inclusief de afwijking ten opzichte van de jaargemiddelde grondwaterstand. Hoe donkerder de kleur, hoe groter de afwijking ten opzichte van het jaargemiddelde (Bron: M. van Bijnen Advies)

Inzicht in locaties die niet voldoen aan gestelde ontwateringseis

In dit voorbeeld hebt u als eis vastgesteld dat de ontwateringsdiepte gedurende een aaneengesloten periode van twee weken niet kleiner mag zijn dan 0,7 m. Om dit te visualiseren, laat u voor elke peilbuis grafieken zoals figuur B maken. Figuur B geeft de gemeten grondwaterstanden (bovenste grafiek) en de daarbij behorende ontwateringsdiepte (onderste grafiek) weer. In de figuur ziet u:

de grondwaterstanden die voldoen aan de ontwateringseis van 0,7 m (groen);
de grondwaterstanden die niet voldoen aan de ontwateringseis van 0,7 m over een periode van minder dan twee weken (oranje);
de grondwaterstanden die niet voldoen aan de ontwateringseis van 0,7 m over een periode van twee aaneengesloten weken of langer (rood).

Met deze grafiek krijgt u dus snel inzicht in de locaties en tijdsperioden waarin de grondwaterstand wel en niet aan de ontwateringseis voldoet.

Figuur B Gemeten grondwaterstanden (boven) en bijbehorende ontwateringsdiepte (onder) (Bron: M. van Bijnen Advies)

Meer informatie over grondwater vindt u bij basiskennis grondwater.

Analyseren functioneren grondwatermeetnet