Er zijn twee verschillende waterdichtheidsmetingen: het meten van intredend grondwater (infiltratie) en het meten van uittredend rioolwater (exfiltratie).

In Nederland vinden waterdichtheidsmetingen vrijwel altijd plaats met water. In andere landen wordt hiervoor soms ook lucht gebruikt. Waterdichtheidsmetingen kunt u ook aanvullend op een video-inspectie of andere inspectietechnieken laten uitvoeren.

Infiltratie

Werkwijze

Vooraf sluit u de rioolstreng die u wilt controleren af. U laat deze reinigen en zorgt dat het aanwezige water is verwijderd. De rioolstreng blijft in deze toestand enige uren buiten gebruik. Daarna meet de inspecteur de waterstand in de inspectieput(ten). Op basis van de diameter van de betreffende leiding kan de inspecteur hieruit het volume toegetreden grondwater berekenen.

Er is geen algemeen geldende norm waarin staat welk volume toegetreden grondwater acceptabel is. Per geval moet u als beheerder bepalen of u ingrijpt of niet.

In de NEN-EN 1610 vindt u meer informatie over deze meting in afvalwaterleidingen.

Toepassing

Nader onderzoek.
Als u vermoedt of als na visuele inspecties blijkt dat in een bepaald deel van de riolering grondwater intreedt, kunt u met een waterdichtheidsmeting vaststellen of, en zo ja hoeveel, grondwater intreedt.
Oplevering.
Om de waterdichtheid van nieuw gelegde riolen te controleren, kunt u een waterdichtheidsmeting uitvoeren door te testen met uitwendige waterdruk.

Registratie

Nader onderzoek.
De inspecteur registreert de hoeveelheid toegetreden grondwater in een volume per tijdseenheid (l/s) en corrigeert dit voor de verdamping.
Oplevering.
De inspecteur registreert de hoeveelheid toegetreden water in l/s.

Beperkingen

Deze methode is alleen toepasbaar bij rioolleidingen die tijdens de meting (gedeeltelijk) onder de grondwaterspiegel liggen.
Het resultaat van de beproeving geldt alleen bij de grondwaterstand op het moment van beproeving. In gebieden met (sterk) fluctuerende grondwaterstanden kunt u daarom op basis van één meting niet goed bepalen hoeveel grondwater per jaar intreedt.
De waterdichtheidsmeting geeft geen informatie over de exacte locatie waar (in de streng) grondwater intreedt.
Vaak is het moeilijk om rioolleidingen tijdelijk buiten bedrijf te houden. Vooral het tegengaan van lozingen via huisaansluitingen is erg lastig.

Figuur A Beproeving buisverbinding (Bron: Stichting RIONED)

Exfiltratie

Werkwijze

Nader onderzoek.
- Vóór de waterdichtheidsmeting voert de inspecteur een video-inspectie uit. Met de video-inspectie onderzoekt hij de staat van de leidingen om te toetsen of er geen grote lekkages zijn en om te bekijken hoeveel inlaten hij moet dichtzetten.
- De beheerder sluit de rioolstreng die hij wil controleren af. Hij vult deze met water. De rioolstreng blijft in deze toestand enige uren buiten gebruik. Hierna meet de inspecteur de waterstand in de inspectieput(ten). Op basis van de diameter van de betreffende leiding kan hij hieruit het volume uittredend water berekenen.
- Om de locatie van de lekkage te bepalen, combineert de inspecteur de waterdichtheidsmeting met de resultaten van de video-inspectie.
- Het SIKB-protocol 6703 Hydrologische meting vloeistofdichtheid schrijft voor hoe de inspecteur moet meten en welk volume uittredend water toelaatbaar is per diameter, materiaal en lengte van de buis.
Opleveringsinspectie.
Om verbindingen te testen, kan de inspecteur drukringen gebruiken die hij in de leiding bij de verbindingen opstelt. Daarmee kan hij van binnenuit de gewenste waterdruk op de verbinding uitoefenen. Het gebruik van drukringen is alleen mogelijk in buizen van 1.000 mm en groter.

Figuur B Voegtest afsluiter met camera (Bron: Jansen Rioolreiniging)

Toepassing

Nader onderzoek.
Vermoedt u dat uit een bepaald deel van de riolering afvalwater lekt? Of blijkt na bodemonderzoek dat de bodem rond de buis is verontreinigd met afvalwater? Dan kunt u met een waterdichtheidsmeting vaststellen of, en zo ja hoeveel, afvalwater uit de buis lekt.
Oplevering.
Om te controleren of nieuw aangelegde riolen waterdicht zijn, kunt u een waterdichtheidsmeting uitvoeren door elke verbinding te testen met inwendige waterdruk.

Registratie

Nader onderzoek.
De inspecteur registreert de hoeveelheid uitgetreden water in een volume per tijdseenheid (l/s) en corrigeert dit voor de verdamping.
Oplevering.
De inspecteur registreert de hoeveelheid uitgetreden water in l/s.

Beperkingen

Het is vaak moeilijk om rioolleidingen enige tijd buiten bedrijf te houden. Vooral het tegengaan van lozingen via huisaansluitingen is erg lastig.