Interpreteren: hoe pakt u het aan?

Door de meetgegevens te analyseren hebt u inzicht gekregen in het grondwatersysteem en hebt u al veel onderzoeksvragen kunnen beantwoorden. Deze gegevensanalyse vraagt relatief veel tijd. Als de analyse zorgvuldig gebeurt, en u de gegevens gestructureerd hebt verwerkt, kost het beantwoorden van de centrale vraag (interpretatie van de gegevens) meestal relatief nog maar weinig inspanning. Voor het interpreteren combineert u verschillende verzamelde gegevens uit het archiefonderzoek met de geanalyseerde meetgegevens.

In dit onderdeel leest u hoe u het interpreteren aanpakt in relatie tot de gestelde doelen en onderzoeksvragen van een grondwateronderzoek voor verkennend, verklarend en voorspellend onderzoek. Na de interpretatie gaat u na of het onderzoeksdoel is gehaald of dat er nog verder onderzoek nodig is.

Toetsen aan gemeentelijk grondwaterbeleid

Elke gemeente heeft in haar beleid een visie opgenomen ten aanzien van grondwater. Dit kan zijn in bijvoorbeeld een water- en rioleringsplan (Wrp) of in een omgevingsvisie. Veel gemeenten nemen in hun grondwaterbeleid op wanneer er sprake is van structurele grondwateroverlast. Bij onderzoek naar grondwateroverlast toetst u aan dit beleid. Wat de gebruikelijke na te streven grondwaterstanden zijn, leest u op de pagina Gewenste grondwaterstanden.

Klachtgestuurd of risicogestuurd

Bij verklarende onderzoeken neemt u meestal een hypothese als uitgangspunt die de relatie tussen grondwaterstanden en schade of overlast verklaart. De analyses en interpretaties baseert u dan op deze hypothese. Oftewel: verklarende onderzoeken zijn vaak klachtgestuurd.

Verkennende en voorspellende onderzoeken zijn vaker gericht op kansen of risico's. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een risicoanalyse waarbij de grondwaterstanden gecombineerd worden met gebiedsinformatie om na te gaan welke risico’s (en kansen) de huidige of toekomstige grondwaterstanden hebben voor de bebouwing, de infrastructuur en het groen.

Beoordeling en betrouwbaarheid

Een belangrijk aspect bij het interpreteren is betrouwbaarheid. Kunt u de onderzoeksvragen voldoende onderbouwd beantwoorden? De volgende vragen zijn hierbij van belang:

Is het ruimtelijk beeld van de grondwatersituatie gebaseerd op voldoende meetpunten?
Bij een uniforme zandige bodemopbouw zijn minder meetpunten nodig dan in een wijk met veel variatie in de bodemopbouw en ondergrondse verstoringen.
Welke aannamen zijn er gemaakt ten aanzien van bijvoorbeeld de bodemopbouw, de werking van infiltratievoorzieningen of het drainerend vermogen van watergangen, drains of lekke riolering?
Wat is de lengte van de meetreeksen van de grondwaterstanden? Zijn ze lang genoeg om de optredende fluctuaties van de grondwaterstanden goed in beeld te hebben?
Wat is de staat van de fundering en wat is de bouwkundige staat? Is uit de archieven voldoende informatie naar boven gekomen om een goede analyse te kunnen doen? Is de steekproef van bijvoorbeeld woninginspecties voldoende groot om algemene conclusies te kunnen trekken?
Hoe betrouwbaar is het grondwatermodel dat u hebt gebruikt? is het grondwatermodel gebaseerd op voldoende (meet)gegevens? Hoe is het model gevalideerd?

Voor een goede interpretatie neemt u dit soort vragen mee. De antwoorden op de onderzoeksvragen bevatten vaak woorden als 'waarschijnlijk', 'mogelijk' en 'aannemelijk'. 100% zekerheid kan nooit gegeven worden omdat het grondwatersysteem zo complex is. Uiteindelijk gaat het erom of u voldoende inzicht hebt gekregen in het functioneren van het grondwatersysteem om de onderzoeksvragen onderbouwd te kunnen beantwoorden. Zie ook omgaan met leemten in kennis in de inleiding van grondwateronderzoek.

Interpreteren (meet)gegevens