Hoofdpost (gemalenbeheersysteem)

Een gemeentelijke hoofdpost ((gemalen)beheersysteem voor rioleringsobjecten) gebruikt telemetrie om op één hoofdpost alle aangesloten gemalen, regelbare kunstwerken en randvoorzieningen te beheren. Een programmeerbare controller (PLC) op locatie registreert via metingen het proces. Bij gemalen bijvoorbeeld draaiuren van pompen, niveau in de pompkelder en stroomverbruik of bij schuiven de stand van de schuif en de boven- en benedenstroomse waterstand.

Op basis van de metingen stuurt de PLC het kunstwerk aan. De PLC stuurt de meetdata door naar een centrale computer. Op deze hoofdpost kan een operator de status van de kunstwerken en de waterstanden volgen en ingrijpen in het proces. Bijvoorbeeld door een pomp in of uit te schakelen of een schuif open of dicht te zetten. Oudere hoofdposten slaan meetgegevens niet altijd of maar beperkt op, omdat alleen realtimedata van belang zijn voor het proces. Het gemalenbeheersysteem genereert alarmmeldingen zodra zich een storing voordoet.

SCADA-systeem

Waterschappen beschikken over SCADA-systemen (Supervisory Control And Data Acquisition) voor rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi’s). Een SCADA-systeem is een automatisch werkend procesbeheersysteem, waarbij ook menselijke beslissingen mogelijk zijn. Hiervoor heeft een SCADA-systeem een interface, waarmee de operator de procesonderdelen kan aansturen. Op een rwzi zijn de SCADA-onderdelen bijvoorbeeld met elkaar verbonden zonder tussenliggende telemetrie. Een SCADA-systeem werkt vaak met een Modbus-protocol. Modbus verbindt geen datum/tijd-stempel aan de meetgegevens. Daardoor kunnen SCADA-systemen vaak geen meetgegevens opslaan en exporteren.

Telemetriesystemen voor meten

De opbouw van telemetriesystemen is afhankelijk van uw meetdoel(en) en informatiebehoefte. Als u de metingen gebruikt in het primaire proces om het stedelijk watersysteem te beheren of regelbare kunstwerken aan te sturen, zijn er veel overeenkomsten met een hoofdpost. Een goede permanente dataopslag kan een verschil zijn ten opzichte van de hoofdpost. Maar als u via metingen de werking van het stedelijk watersysteem of objecten in het systeem in beeld wilt brengen, moet de hoofdpost aan andere eisen voldoen. U verzamelt en analyseert immers data om vragen te beantwoorden, de gegevens hoeven niet realtime beschikbaar te zijn. Bij een meetproject zijn juist goede datavalidatie, dataverwerking en dataopslag cruciaal.

Combinatie van functies

Als u de functies van een hoofdpost en een meetsysteem combineert, ontstaat een integraal telemetriesysteem. Het lijkt aantrekkelijk om de huidige gemalenbeheersystemen geleidelijk aan geschikt te maken voor metingen. De medewerkers kennen het systeem al en alle gegevens zijn in één systeem beschikbaar. Maar om een bestaand gemalenbeheersysteem met nieuwe functies en meer capaciteit te kunnen uitbreiden, moet het systeem flexibel zijn. Hier ligt een probleem, want gemalenbeheersystemen zijn vaak niet geschikt voor meetpunten die veel data genereren. (Een meetfrequentie van eens per minuut leidt tot meer dan 500.000 metingen per meetpunt per jaar.) De verbindingen zijn hier niet altijd op berekend en de hoofdpost is niet altijd goed ingericht om data toegankelijk te maken, te verwerken, op te slaan en te exporteren. Het is dus niet altijd efficiënt om een bestaand gemalenbeheersysteem voor metingen aan te passen. In figuur A ziet u een voorbeeld van een uitgebreid telemetriesysteem.

Figuur A Functies binnen een telemetriesysteem

Overzicht typen telemetrie