Betere afweging maken tussen reactief en proactief beheer

Het regulier reinigen van een kolk (proactief beheer) kost € 3 tot € 6 per kolk, terwijl het oplossen van een melding over een kolk (reactief beheer) € 100 tot € 200 per kolk kost. Figuur A geeft de relatie tussen de kosten voor proactief en reactief beheer bij verschillende intervallen voor proactief reinigen. Voor kleine reinigingsintervallen zijn de totale kosten relatief hoog door het aandeel van reguliere reiniging. Bij grote reinigingsintervallen nemen de kosten om meldingen op te lossen juist toe.

In dit voorbeeld zijn de jaarlijkse kosten minimaal bij een reinigingsinterval tussen de 12 en 16 maanden. Uiteraard spelen bij de afweging van de reinigingsstrategie ook andere aspecten een rol, zoals de vuillast naar de benedenstroomse riolering. Deze neemt toe bij een groter reinigingsinterval. Ook is in de praktijk niet iedere bewoner bereid om een gebeurtenis te melden. U moet dit interval van 12 tot 16 maanden dan ook zien als een bovengrens voor het reinigingsinterval.

Figuur A Geschatte kosten bij oplopend reinigingsinterval (Bron: Samenvatting proefschrift Johan Post - Beheer van kolken en rioolaansluitingen, STOWA-RIONEDrapport 2016-29)

Effectiviteit technische afhandeling meten

Met BOR-MELD registreert u meldingen aan de hand van het object-ID. Hierdoor kunt u achteraf eenvoudig onderzoeken hoe vaak een melding op dezelfde plek terugkeert. Daaruit kunt u afleiden of de gekozen actie wel effectief was of dat wellicht aanvullende of alternatieve maatregelen nodig zijn. Dit speelt bijvoorbeeld vaak een rol bij meldingen over gaten in de weg. De wegbeheerder vult deze op en herstelt het wegdek. Bij herhaalde meldingen kunt u nader onderzoek doen om te zien of zandinloop in de onderliggende riolering de oorzaak is.

Geleverd serviceniveau meten

Door de ontwikkeling van de aantallen en de aard van meldingen in de tijd te analyseren, kunt u het geleverde serviceniveau in uw gemeente meten. Dit biedt aanvullend inzicht in het geleverde serviceniveau naast bijvoorbeeld enquêtes en tevredenheidsonderzoeken.

Sneller inzicht in veelvoorkomende faalmechanismen

Door de meldingen te combineren met gegevens in uw beheersysteem en van andere gemeenten, krijgt u inzicht in veelvoorkomende faalmechanismen (oorzaken van falen) en de invloed van bijvoorbeeld materiaalgebruik, ontwerp en beheerwijze op deze faalmechanismen.

Een voorbeeld: u verzamelt alle meldingen over doorlatende verharding en vervolgens onderzoekt u welke factoren (zoals weersituatie, grondwaterstand, ondergrond, reinigingsfrequentie en aard van het afstromende gebied) bepalend zijn voor de meldingen. Als blijkt dat in uw gebied bij doorlatende verharding op bepaalde vervuilingsgevoelige locaties vaker en langer plassen en water op straat staan, kunt u ervoor kiezen die verharding op die locaties niet langer te gebruiken.

Normaliter verloopt dit leerproces alleen binnen uw eigen gemeente, waardoor het lang(er) duurt voordat u voldoende informatie hebt voor een gedegen analyse. Doordat u uw meldingen via BOR-MELD kunt combineren met die van andere beheerders, groeit de database sneller en helpt u elkaar sneller te leren.

Benchmarking

Met een goed gevulde meldingendatabase kunt u zoeken naar correlaties tussen aantal en soorten meldingen met allerlei kenmerken, bijvoorbeeld het kwaliteitsbeeld van de openbare ruimte dat uw gemeente nastreeft, grondslag, opleidingsniveau in uw organisatie, omvang van uw organisatie, populatiekenmerken en type bebouwing. Hieruit kan blijken dat uw gemeente vergeleken met andere gemeenten achter- of vooroploopt, waarmee u bestuurders kunt overtuigen om het beleid waar nodig aan te passen.

Grip op veelvoorkomende veroorzakers

Met de eenduidige registratie krijgt u inzicht in wie vaak voor gemelde overlast zorgt. Dit kunt u gebruiken om het probleem aan de orde te stellen, bijvoorbeeld als de veroorzaker een nutsbedrijf is. Of om de voorlichting en informatievoorziening aan (groepen) inwoners aan te passen als zij de veroorzakers zijn. Dit speelt met name bij problemen zoals hondenpoep op straat, het naast de container plaatsen van afval of vetproblematiek in riolen en aansluitleidingen.

Inzicht in de locatie van meldingen

Door meldingen op een kaart te presenteren, krijgt u inzicht in de geografische spreiding van meldingen. Vaak is deze spreiding niet homogeen en zijn er plekken in uw gemeente waar relatief veel meldingen vandaan komen. Figuur B geeft een voorbeeld van meldingen over wortelopdruk, waarbij duidelijk plekken aanwijsbaar zijn met relatief veel meldingen. Dit kan aanleiding zijn om maatregelen in een bepaald gebied naar voren te trekken of nader onderzoek te doen naar de redenen hiervan en daarop het beleid aan te passen. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat de gemeente een bepaald type bomen niet meer binnen 5 meter van verharding plant.

Figuur B Ruimtelijke variatie meldingen wortelopdruk (Bron: Johan Post, Partners4UrbanWater)

Aanpassing gewenste beeldkwaliteit verharding

Figuur C geeft het aantal meldingen waarbij wortelopdruk de oorzaak was, uitgedrukt in jaarlijks aantal per km² voor verschillende typen verhard oppervlak. Ook ziet u het aantal inspectiewaarnemingen van wortelopdruk in dezelfde periode voor hetzelfde gebied. Duidelijk zichtbaar is dat wortelopdruk ongeveer even vaak wordt geconstateerd bij inspecties van voetpaden en parkeerplaatsen, maar dat bewoners veel meer melding maken van wortelopdruk bij voetpaden dan bij parkeerplaatsen. Een mogelijke verklaring is dat mensen de begaanbaarheid van voetpaden belangrijker vinden dan van parkeerplaatsen. Hierop kan uw gemeente inspelen door de beeldkwaliteit van verharding te variëren en bijvoorbeeld bij voetpaden mooier ogende verharding aan te brengen dan bij parkeerplaatsen.

Figuur C Inspectiewaarnemingen en burgermeldingen wortelopdruk (Bron: Johan Post, Partners4UrbanWater)

Belang van informatie uit meldingen