Welk communicatiemiddel is het meest geschikt voor welke situatie? De gemeente beschikt onder andere over de volgende communicatiemiddelen:

Tabel A: Communicatiemiddelen
Medium	Toelichting
Waterloket/website	Een waterloket of website is een centraal informatiepunt waar gebruikers water gerelateerde informatie kunnen raadplegen, vragen kunnen stellen of bijvoorbeeld een melding kunnen doen.
Bewonersbrief	Een bewonersbrief is een middel om de doelgroep te bereiken van het gebied waar de werkzaamheden gaan plaatsvinden. Ook omliggende straten die ongemak kunnen ervaren, kunt u in het verspreidingsgebied meenemen.
Huis-aan-huisblad en website van dorps- of wijkraad	Huis-aan-huisbladen zijn een gangbaar middel om informatie te verspreiden. Dorps- en wijkbladen verschijnen op papier, maar zijn ook te vinden op de website van de betreffende dorps- en/of wijkraad.
Persoonlijk gesprek	Is er sprake van een klein aantal betrokkenen, dan kunt u overwegen om hen via een persoonlijk gesprek op de hoogte te brengen. Ook als u enige weerstand verwacht tegen de werkzaamheden is een persoonlijk gesprek een goede optie.
Klantcontactcentrum	Om klanten te helpen hebben veel gemeenten een klantcontactcentrum (KCC). Hier kunnen de kilanten terecht met o.a. vragen, problemen of adviesvragen.
Communicatieplatform	Met een communicatieplatform maakt de gemeente de besluitvorming democratischer, transparanter en collaboratiever. Deze vorm van digitale participatie van bewoners wordt op steeds meer plaatsen in Nederland toegepast.
Factsheet	Een factsheet geeft in korte zinnen achtergrondinformatie over een project/werkzaamheden. Factsheets zijn maximaal 1 à 2 pagina's.
Nieuwsbrief	Voor projecten met een langere looptijd is een nieuwsbrief een geschikt communicatiemiddel. De nieuwsbrief verschijnt een paar keer per jaar met daarin alle actuele informatie over werkzaamheden en plannen.
Persbericht	Een persbericht wordt door de afdeling communicatie opgesteld en naar de pers gestuurd om publiciteit te genereren. Of de media het persbericht plaatsen, is afhankelijk van meerdere factoren zoals nieuwswaarde, actualiteit of maatschappelijke relevantie.
Persbriefing	Het is gebruikelijk om bij een zeer omvangrijk en/of innovatief project de pers uit te nodigen om hen via een briefing te informeren over de plannen/werkzaamheden.
Informatie-/inloopavond	Een informatie-/inloopavond wordt georganiseerd om geïnteresseerden de gelegenheid te geven op eigen initiatief en op een zelfgekozen tijdstip binnen te stappen en zich te (laten) informeren over de plannen of activiteiten van de gemeente.
Infographic	Met een infographic brengt u in één oogopslag het onderwerp helder in beeld. Het bevat plaatjes, kaartjes, diagrammen en/of tekeningen met korte stukjes tekst op één pagina.
Affiche of informatiebord	Met een affiche of informatiebord trekt u de aandacht van voorbijgangers.
Visualisatie in de openbare ruimte	Een visualisatie in de openbare ruimte kan de omgeving ook informeren over een project, bijvoorbeeld een bord, banier of spandoek op of nabij de locatie.
Folder	Een folder bestaat meestal uit twee tot vier pagina's. Hierin staat d basisinformatie over uw project, zoals wat gaat u doen, waar, wanneer, waarom, en wat zijn de voordelen?
Brochure	Een brochure of informatiepakket biedt ruimte om een thema uitgebreid te behandelen. Meestal heeft een brochure/informatiepakket tussen de twaalf en veertig pagina's.
Vlog (blog/column)	Een column is een korte, persoonlijke tekst (relaas) van een vaste auteur die regelmatig in een krant of blad verschijnt. De digitale variant van de column is de blog, de videovariant de vlog.
(kinder)boeken	Als mensen echt geïnteresseerd zijn in een onderwerp en er meer over willen weten, willen ze wellicht een boek uit de bibliotheek lenen of kopen.
Kinderboerderijen	Jaarlijks bezoeken jong en oud zo'n 30 miljoen keer een kinderboerderij in Nederland. Daarnaast hebben kinderboerderijen verbindingen met scholen, bedrijven en overheden.
Sociale media	Naast teksten, zoals nieuwsberichten en (vakblad)artikelen, delen mensen op sociale media ook foto's, geluidsfragmenten (podcasts), video's, documenten en animaties. Het bereik van sociale media kan via reclames erg groot zijn.
Webinar	Een Webinar is een online workshop, lezing of presentatie. Vaak stelt de organisator achteraf online een opname van het Webinar beschikbaar voor mensen die er live niet bij konden zijn.
Forum	Een forum is een online discussieruimte tussen verschillende gebruikers. De gebruikers plaatsen berichten en kunnen zo met elkaar overleggen, ideeën uitwisselen en elkaar vragen stellen.
Inschakelen intermediair	Soms kan het effectief zijn om een intermediair in te schakelen die de communicatieboodschap overbrengt. Denk aan een wethouder of directeur (status) of een bekende vlogger (populariteit).
Experiences: virtual reality (VR) en augmented reality (AR)	Virtual reality (VR) is een grafische 3d-weergave. Via een speciale bril kom je in een wereld die echt lijkt. Augmented reality is een grafische weergave waarin werkelijkheid en simulatie gecombineerd wordt.
Informatiecentrum	Als uw project enkele jaren bestrijkt, kunt u in de omgeving van het project een informatiecentrum inrichten. In een informatiecentrum kan een maquette van het project staan, maar ook foto's en tekeningen.
Tentoonstelling of demonstratiewoning	Modellen, demonstraties en andere visualisaties zijn een krachtige manier om duidelijk te maken wat de bedoeling is. Naast een digitale variant kunt u ook denken aan bijvoorbeeld een schaalmodel.

Kosten en effectiviteit

De kosten voor een in te zetten communicatiemiddel zijn erg afhankelijk van de uitvoering: wel of geen (externe) tekstschrijver, wel of geen (externe) vormgever, wel of geen full color, oplage, soort papier, advertentietarieven, et cetera. In algemene zin valt hierover weinig te zeggen. Hoe meer wensen, hoe duurder het wordt. Belangrijk is dat u bij elke uitgave denkt in termen van kosten per effectief te bereiken bewoner. Het effect van een goedkope folder die de aandacht niet trekt, kan weleens veel duurder zijn dan een dure folder die wel de gewenste aandacht krijgt. Kijk of er al middelen zijn waarbij u kunt aansluiten. Zo kunt u kosten besparen en aparte boodschappen bundelen of samenvatten tot één boodschap.

Beschikbare communicatiemiddelen