Grenzen voor maatwerk

Maatwerk mag niet gaan over de aanwijzing van milieubelastende activiteiten en lozingsactiviteiten in het Bal, want dat tast het toepassingsbereik van de rijksregels aan.
Maatwerk moet aan de oogmerken voor de regels voldoen. Die oogmerken staan in hoofdstuk 4 van de Omgevingswet. Dat betekent dat de decentrale overheden wel maatwerk mogen leveren, maar dat dat maatwerk er niet toe mag leiden dat een bedrijf significante verontreiniging gaat veroorzaken of niet meer alle passende preventieve maatregelen tegen verontreiniging neemt.
Maatwerk voor meldingen en vergunningen mag alleen in de vorm van aanvullende meldplichten en aanvullende vergunningplichten. De gemeente (of een andere decentrale overheid) mag dus geen meld- en vergunningplichten die in de rijksregels staan schrappen.
Soms zijn er specifieke grenzen aan maatwerk om te voorkomen dat regels in strijd zijn met de Europese richtlijnen. Bij verschillende activiteiten (bijvoorbeeld installaties die onder de Richtlijn industriële emissies vallen) geeft het Bal daarom aan dat maatwerk alleen strenger mag zijn, niet soepeler dan de rijksregels.

Maatwerkregels en maatwerkvoorschriften

Gemeenten, waterschappen en provincies kunnen maatwerkregels en maatwerkvoorschriften opstellen.

Maatwerkregels

Maatwerkregels zijn regels in het omgevingsplan, de waterschapsverordening of de omgevingsverordening die de regels van het Bal aanvullen of daarvan afwijken. Maatwerkregels gelden in een bepaald gebied (het werkingsgebied), ongeacht welk bedrijf daar gevestigd is. Maatwerkregels zijn handig om gebiedsgericht de milieuregels aan te scherpen, bijvoorbeeld als sprake is van cumulatie (effecten van diverse bedrijven naast elkaar). Zo kan de gemeente bijvoorbeeld maatwerkregels invoeren voor de maximaal te lozen hoeveelheid afvalwater in de riolering, zodat de riolering in het betreffende gebied niet overbelast raakt.

Voor maatwerkregels is dus een wijziging nodig van het omgevingsplan, de waterschapsverordening of de omgevingsverordening. Daarvoor geldt altijd de uitgebreide procedure van de Algemene wet bestuursrecht.

Maatwerkvoorschriften

Maatwerkvoorschriften zijn individuele voorschriften aan één bedrijf of één perceeleigenaar. Met een maatwerkvoorschrift kan de gemeente (of de provincie of het waterschap) in een individueel geval de regels van het Bal aanscherpen of juist versoepelen. Een maatwerkvoorschrift is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht, meestal gebruikt de gemeente hiervoor de reguliere procedure. Het bedrijf of omwonenden kunnen bezwaar maken tegen het maatwerkvoorschrift en daarna in beroep gaan.