Europese regels

Voor een belangrijk deel bepaalt Europese regelgeving ons rioleringsbeleid, in het bijzonder de Europese Richtlijn stedelijk afvalwater en de Europese Kaderrichtlijn Water (de laatste vanwege de relatie tussen rioleringsbeheer en waterkwaliteit). Maar u hoeft deze richtlijnen niet zelf te lezen, want deze zijn omgezet in onze eigen wet- en regelgeving.

Nationale regels

Juridische bepalingen over het rioleringsbeheer vindt u in het stelsel van de Omgevingswet (Ow), de Wet milieubeheer (Wm) en de daaraan gekoppelde uitvoeringsregels. Die uitvoeringsregels zijn er op rijksniveau en op decentraal niveau. De integrale Omgevingswet, waarin tal van beleidsdomeinen in onderlinge samenhang zijn geregeld, dient als uitgangspunt voor de documenten die u als gemeente in elk geval moet maken:

de omgevingsvisie;
het facultatieve ofwel niet langer verplichte water- en rioleringsprogramma (wrp); en
het omgevingsplan.

Daarnaast zijn de door het Rijk bepaalde lozingsregels op de Omgevingswet gebaseerd, en ook de bij u bekende gemeentelijke watertaken.

NB De Wet milieubeheer is in het nieuwe stelsel niet helemaal verdwenen. Zo is, wat de relatie met het stedelijk waterbeheer betreft, de 'voorkeursvolgorde' voor de omgang met en de behandeling van afvalwater nog in deze wet te vinden.

Rijksniveau

Op rijksniveau zijn, naast de Omgevingswet zelf, vooral onderdelen uit de vier onderliggende algemene maatregelen van bestuur (AMvB's, ook wel uitvoeringsbesluiten genoemd) van belang:

het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal);
het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl);
het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl); en
het Omgevingsbesluit (Ob).

Tot slot is op rijksniveau de Omgevingsregeling van belang, een zogenoemde ministeriële regeling, waarin bijvoorbeeld de aanvraagvereisten voor een omgevingsvergunning zijn te vinden. Op rijksniveau is er dus één wet, met daaronder vier AMvB's, en daaronder nog één ministeriële regeling. Meer uitleg hierover vindt u op de pagina van de kennisbank met een inleiding op de Omgevingswet.

Decentraal niveau

Op decentraal niveau is er binnen het stelsel van de Omgevingswet meer geregeld dan onder het oude regime. Zo heeft het Rijk bijvoorbeeld lang niet voor alle lozingen in de openbare riolering, het oppervlaktewater en de bodem regels gesteld. Veel lozingsregels zijn nu via de zogenoemde bruidsschat te vinden in het gemeentelijke omgevingsplan (voor lozingen in de riolering of in de bodem) en de waterschapsverordening (voor lozingen in het oppervlaktewater). Gemeenten hebben in vergelijking met vroeger veel meer mogelijkheden om zelf eisen te stellen aan geplande activiteiten. Voor waterschappen en provincies geldt hetzelfde.

Basis voor gemeentelijke ambities

Als rioleringsbeheerder (stedelijk waterbeheerder) hoeft u de inhoud van het beleid en de relevante wet- en regelgeving niet allemaal zelf te kennen. Belangrijker is dat u zich bewust bent van het bestaan ervan en van de verschillende raakvlakken ertussen. Beleid en regelgeving vormen de basis om aandachtspunten vanuit de riolering in de andere beleidsvelden (waterbeheer, weg- en groenbeheer, ruimtelijke ordening en bouwen) in te brengen en vice versa. Om uw ambities te realiseren, moeten de raakvlakken van de rioleringszorg met andere beleidsthema’s, uitvoeringsprojecten en organisaties duidelijk zijn. Ook is het belangrijk dat u weet hoe u hierop invloed kunt uitoefenen. Met het instrumentarium van de Omgevingswet kunt u als rioleringsbeheerder concreet werk maken van het stedelijk waterbeheer in uw gemeente, bij voorkeur in nauwe samenwerking met de waterbeheerder.

Dit deel van de kennisbank bestaat uit twee onderdelen:

Zorgvuldigheidseisen bij overheidsbesluiten