Houdt bij uw nieuwe contract voor visuele inspectie of verlenging ervan rekening met de recente ontwikkelingen. Dus werk op basis van de inspectienorm NEN-EN 13508-2, de Leidraad inspectie nieuwe stijl, een startwaardenlijst en het RibX-uitwisselformaat. En bepaal wat u wilt met classificeren van de inspectieresultaten. We zetten hier alles voor u op een rij.

Nieuwe aanbestedingen en verlenging van lopende contracten zijn hét moment om te bepalen wat u als opdrachtgever wilt en welke actuele afspraken u gaat maken. Het is belangrijk dat u daarbij ook recente ontwikkelingen volgt. In dit artikel geven we een overzicht van de ontwikkelingen voor visuele inspecties, waarvoor in 2019 een uniforme werkwijze is afgesproken.

NEN 3399 is weg, inspecteer volgens de Europese norm

Na veel voorbereidingen is begin 2020 de NEN 3399 ingetrokken. Alle visuele inspecties vinden sindsdien plaats volgens de Europese norm EN 13508-2:2003+A1:2011+CNL1:2021. Is uw bestek conform de RAW-systematiek (CROW), dan is dat automatisch uw basis; de systematiek is helemaal aangepast aan de nieuwe inspectiewerkwijze. Maakt u op een andere manier een bestek, vermeld het dan expliciet in uw contract om misverstanden te voorkomen. Let op, u moet óók specificeren en met uw aannemer bespreken hoe u omgaat met de aspecten die hieronder aan de orde komen.

Programma van Eisen en startwaarden

Voor nieuwe aanbesteding onder de RAW-systematiek als voor niet-RAW-contracten en als hulpmiddel bij contractverlengingen kunt u het model-Programma van Eisen (publicatie Stichting RIONED 2019-3) gebruiken. Daarin staan de relevante contractaspecten op een rij, waaronder de startwaardentabel die hieronder wordt toegelicht.

Kies welke toestandsaspecten u wilt weten

Een belangrijke afweging voor u als opdrachtgever is welke toestandsaspecten vanaf welke drempelwaarde de inspecteur moet vastleggen. De Europese norm bevat een uitgebreide lijst toestandsaspecten, die niet allemaal vanaf de allereerste millimeter of procent voor elke beheerfase en beheerder noodzakelijk of nuttig zijn. De EN-13508-2 biedt de totale bibliotheek van mogelijke codes, en als beheerder gaat u niet al die gegevens in alle detail gebruiken. Ook zou het veel werk betekenen om alles te registreren (dus hoge kosten), terwijl de data waarschijnlijk niet allemaal nodig zijn. Daarom heeft Stichting RIONED twee varianten gemaakt van startwaardenlijsten van te registreren toestandsaspecten: een voor opleveringsinspecties en een voor reguliere inspecties. In contracten kunt u verwijzen naar een van de twee varianten, beide staan in bijlage 2 van het model-PvE. Daar waar u wilt afwijken van de landelijke varianten, vermeld dat dan expliciet.

Leidraad inspectie nieuwe stijl

Om discussies en onnodig werk te voorkomen en rekening te houden met de meetonzekerheden van bestaande technieken, heeft Stichting RIONED de ‘Leidraad Visueel inspecteren volgens EN 13508-2’ gemaakt (publicatie Stichting RIONED 2019-1). Zo weten inspecteurs hoe zij waarnemingen moeten vastleggen en welke toleranties toegestaan zijn. Bovendien weten rioleringsbeheerders welke informatie de inspecteur betrouwbaar kan leveren. Gebruikt u de RAW of het model-PvE? Schrijf dan de EN13508-2 in combinatie met de Leidraad voor. Zo voorkomt u onenigheid en verbetert u de kwaliteit en bruikbaarheid van de inspectieresultaten.

Hogere inspectiekosten?

Het vastleggen van details (mm, %, graden) conform de EN13508-2 en de Leidraad kan de inspecteur in de bus meer tijd kosten dan het vastleggen in klassen, ook als u de startwaardentabel toepast. Houd bij contractverlenging en bij nieuwe bestekken dus rekening met enigszins hogere kosten dan voorheen. Die meerkosten zijn nodig om betere data voor uw beheer te produceren, waardoor op termijn beheerkosten en investeringen meer kosteneffectief worden. Signalen uit de markt laten vooralsnog zien dat de meerkosten beperkt zijn.

RibX voor alle data van inspectie én reiniging

Het standaarduitwisselformaat RibX is beschikbaar voor de rapportage van inspectieresultaten én relevante gegevens van riool- en kolkenreiniging. Het RibX is inmiddels gangbaar in alle inspectie- en beheerapplicaties. Schrijf in uw contract voor zowel inspectie als reiniging de vigerende versie van het RibX voor.

Daarbij kunt u als eis opnemen dat RibX-bestanden probleemloos door de RibX-validator van Stichting RIONED komen. Logischerwijs moeten ook de RibX-startbestanden die u aan het inspectiebedrijf levert op die manier getoetst worden. Voor het behoud en gebruik van oude datasets (in SUF-RIB en RibX 1.3.2) is een conversietool beschikbaar, waarmee u gegevens naar RibX 1.5.1 (2020) kunt overzetten. Meer informatie, zie onderaan.

Classificatie is nu aan de beheerder, tenzij

Vroeger was de inspecteur niet alleen van waarnemen en registreren, maar ook van het classificeren. Daarbij ging detailinformatie verloren. Nu registreert de inspecteur alle details en rapporteert hij deze ook aan de opdrachtgever. Vervolgens past de beheerder daarop zelf de classificatie toe, automatisch bij het inlezen van de gegevens of met een druk op de knop in de beheersoftware. Desgewenst kan een opdrachtgever het inspectiebedrijf alsnog vragen als meerwerk om behalve de details óók de resultaten in klassen te rapporteren. Als u onder uw inspectiecontract ook classificatie wilt, schrijft dan voor welke classificatiemethodiek toegepast moet worden. Logisch is om daarvoor de landelijke classificatiemethodiek te gebruiken (publicatie Stichting RIONED 2019-2)

Bedrijfsriolering

In het Besluit activiteiten leefomgeving staat dat aanleg van bedrijfsriolering plaatsvindt onder erkenning (BRL SIKB 7700). Na aanleg moet bedrijfsriolering periodiek worden gekeurd op vloeistofdichtheid volgens AS SIKB 6700. Als die hydrologische meting niet mogelijk is, dan mag visuele inspectie conform NEN EN 13508-2 op de bedrijfsriolering toegepast worden. SIKB Rapport 2024-1 ‘Onderhouds- en inspectieprogramma bedrijfsriolering’ beschrijft hoe dat moet. Het rapport, dat aansluit bij onze sectorale aanpak van visuele inspectie, is te downloaden via https://sikb.nl/bodembescherming/richtlijnen/as-sikb-6700 (onder ‘informatieve documenten’).

Meer informatie

Meer (achtergrond)informatie over inspectie en toestandsbeoordeling en de nieuwe werkwijze vindt u in de Kennisbank Stedelijk Water. Zie ook alle normen, richtlijnen en leidraden voor inspectie en beoordeling

Meer informatie over het RibX uitwisselformaat, de RibX validator en de SUF-RIB>RibX conversietool vindt u op deze pagina.

Advies voor uw inspectiebestek