Tijdens het onderzoek zijn monsters genomen van water-op-straatsituaties waar minimaal 100 m2 van de straat onder water stond of van gevulde wadi’s. Tijdens de monstername is de oorsprong van het water achterhaald, namelijk:
  • gemengde riolering;
  • gescheiden riolering (hwa-stelsel);
  • afstromend regenwater (op locaties waar geen riolering aanwezig was).
Uitdaging monstername
Het nemen van monsters van water-op-straat-situaties is een uitdaging omdat het water vaak maar korte tijd op straat blijft staan. Daarom reden de monsternemers bij KNMI voorspellingen van wateroverlast alvast richting de buien. Op locatie keken zij op hun smartphone op www.112meldingen.nl, een site die meldingen van wateroverlast voor de brandweer bijhoudt. Zo is het gelukt om in circa 20 minuten ter plaatse te zijn.


De watermonsters zijn geanalyseerd op de ziekteverwekkers Campylobacter, Giardia, Cryptosporidium, norovirus en enterovirus, die allemaal maag-darmklachten veroorzaken. Waar mogelijk zijn de monsters ook geanalyseerd op Legionella (veroorzaker van longonsteking).

Tabel A geeft een samenvatting van de resultaten.

Tabel A Ziekteverwekkers en indicatororganismen in  watermonsters van water op straat en in wadi’s, ingedeeld naar oorsprong van het water

* Water op straat komt meestal uit gemengde of gescheiden riolering. Bij infiltratievoorzieningen zoals een wadi komt het water meestal uit de ondergrondse hwa-riolering of van bovengronds afstromend regenwater. Maar in hetonderzoek zijn ook twee monsters genomen bij een infiltratieveld waar gemengd rioolwater infiltreert in de bodem.
** (n/N) geeft het aantal monsters (n) van alle monsters (N) waarin een ziekteverwekker of indicatororganisme gevonden is.
*** Concentratie van ziekteverwekkers en indicatororganismen.


De resultaten uit tabel A leiden tot de volgende conclusies:

  • De aanwezigheid van E. coli en intestinale enterococcen in alle watermonsters toont aan dat water op straat en in wadi’s altijd verontreinigd is met ontlasting. 
  • Norovirus en enterovirus zijn ziekteverwekkers die alléén voorkomen in de ontlastin van mensen en niet van dieren. In totaal waren 8 watermonsters verontreinigd met menselijke ontlasting (7 van de 8 watermonsters vanuit gemengde riolering, 1 van de 6 watermonsters vanuit gescheiden riolering. Dit laatste geeft aan dat er waarschijnlijk een foutaansluiting was op het hwa-stelsel.) 
  • In alle watermonsters vanuit gemengde riolering waren ziekteverwekkers aanwezig.
  • In 7 van de 8 watermonsters afkomstig uit gescheiden riolering waren ziekteverwekkers aanwezig.
  • In 3 van de 6 watermonsters van water op straat afkomstig van afstromend regenwater zijn Campylobacter en Legionella aangetroffen, de andere ziekteverwekkers zijn niet aangetroffen.
  • Watermonsters afkomstig uit gemengde riolering bevat meer ziekteverwekkers (in aantal monsters en concentraties) dan water op straat uit een gescheiden riolering. Water op straat afkomstig van afstromend regenwater is het minst verontreinigd met ziekteverwekkers.
Uit de resultaten blijkt dat Legionella aanwezig kan zijn in regenwater op straat. Maar deze dataset is nog zo klein dat dit onvoldoende basis geeft om een risicoanalyse voor water op straat of een wadi voor Legionella uit te voeren. De volgende paragrafen beschrijven daarom alleen een risicoanalyse voor maag-darmklachten die ontstaan door Campylobacter, Giardia, Cryptosporidium, norovirus en enterovirus.
Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel