Traditioneel dak- en straatoppervlak
  • berging 1 mm.
Groen dak
  • substraatberging 20 mm
  • berging drainagelaag 50 mm
  • afvoerbegrenzing dak 1,8 mm/h.
Riool
  • berging 9 mm
  • pompcapaciteit 0,7 mm/h
  • begrenzing overloopcap. 60 l/s/ha.
Afvoerend oppervlak
  • dakoppervlak, 1000 m2
  • wegoppervlak, 1000 m2.

 

Sim 0: Verhouding traditioneel en groen dak variabel, simulatie met neerslagreeks
Uit voorgaande rekenvoorbeelden blijkt dat de begrenzing van de dakafvoer in samenhang met de forse berging in de drainagelaag een belangrijk ontlastend effect heeft op de werking van een rioolstelsel. Hier is het effect daarvan op wijkniveau gesimuleerd.

De verhouding traditioneel en groen dak is gevarieerd van 100% traditioneel in 3 tussenstappen naar 100% groen. Let wel: het gaat hier om voor de waterhuishouding zeer effectieve groene daken met een relatief grote berging en een effectieve aftopping van de dakafvoer.

Overloopvolume met neerslagreeks
Een hoger percentage groene daken in de wijk zorgt voor meer verdamping (van 23 naar 38%) en minder afvoer naar de RWZI (van 72 naar 60%). Het overloopvolume laat een relatief grote afname zien van 5,5% naar 2,2% bij volledig groene daken.

Alle percentages zijn gerelateerd aan het totale neerslagvolume over 25 jaar.

Sim 1: Verhouding traditioneel / groen dak variabel, simulatie met bui08
Bij 100% traditionele daken loopt ongeveer de helft van de bui over via de overstort van het rioolstelsel.

Bui08 uit de Leidraad Riolering heeft een volume van 19,8 mm in een uur en de neerslag op het dak wordt hier dus volledig geborgen in het substraat. Bij een aandeel van 100% groene daken betekent het, dat 50% van het afvoerend oppervlak in die situatie niet tot afstroming komt en het rioolstelsel dus niet overloopt.

Bij korte buien is het aandeel van de verdamping relatief klein in vergelijking met de reeks.

Sim 2: Verhouding traditioneel/ groen dak variabel, simulatie met bui10
Bij zwaardere buien wordt het aandeel van de verdamping relatief veel kleiner. Bij de simulaties met de individuele buien is aangenomen dat de berging in het systeem leeg is, ook die in het substraat. Het effect van voorvulling van de substraatberging door opeenvolging van buien is hier niet in meegenomen.

Sim 3: Verhouding traditioneel/ groen dak variabel, simulatie met extreme bui Herwijnen
Naarmate de buien extremer worden is het effect van de groene daken minder. Toch neemt het overloopvolume van het rioolstelsel af van 88% voor een wijk met 100% traditionele daken naar 84% voor een wijk met 100% groene daken.

Nogmaals: het gaat hier om ruim gedimensioneerde groene daken. Bij daken met minder berging en zonder afvoerbegrenzing is dat effect aanzienlijk kleiner.

Wat leren we van het functioneren?

  • Een relatief beperkte substraatberging (berging die door verdamping ‘leegloopt’) houdt op jaarbasis al een relatief grote hoeveelheid regenwater vast. Hierdoor vermindert de totale afvoer naar riolering en rioolwaterzuivering.
  • De omvang van de substraatberging heeft invloed op de verdamping van regenwater. Toch zal ook bij een grote substraatberging en grote verdamping in de zomer bij hevige neerslag een deel tot afvoer komen. In de steeds nattere winters verdampt er heel weinig en is de substraatberging vrijwel continu helemaal vol. Het groene dak loopt dan bij vrijwel elke bui over.
  • Waterberging in de drainagelaag met begrenzing van de dakafvoer tot een constant maximumdebiet heeft een gunstig effect op de reductie van de piekafvoer naar het rioolstelsel waarop het dak is aangesloten.
  • Als onderdeel van een afgekoppeld perceel met infiltratievoorziening is de werking van een groen dak relatief beperkt, vooral bij zware en extreme buien. Met een verdiept grasveld of ondergrondse infiltratievoorziening is het verwerken van extreme neerslaghoeveelheden vaak eenvoudiger en goedkoper te realiseren. Dit geldt vooral voor gebieden met goed doorlatende grond.
  • Buien zoals Herwijnen en Kopenhagen zijn zelfs voor een ruim gedimensioneerd afgekoppeld perceel lastig te verwerken.
  • Een wijk volledig voorzien van ruim gedimensioneerde groene daken met een relevante substraatberging en een drainageberging met afvoerbegrenzing laat een duidelijk effect zien op het overloopvolume van het rioolstelsel bij zware buien en dus ook op de bijbehorende kans op water op straat. Bij extreme buien wordt dat effect veel kleiner.


Figuur A Ruime berging in substraat en drainagelaag met afvoerbegrenzing heeft op grote schaal ook effect op riooloverloop en kans op water op straat

Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel