Innovatieprogramma voor beter beheer van persleidingen

In een reeks samenhangende projecten ontwikkelen Stichting RIONED en STOWA innovatieve methoden om de conditie van de slagaders van het afvalwatersysteem te beoordelen.

Afvalwaterpersleidingen zijn de verbindende slagaders tussen het vrijvervalstelsel dat het afvalwater inzamelt en de installaties die het afvalwater zuiveren. In Nederland ligt zo’n 13.000 km aan persleidingen, waarvan een groot deel uit de jaren 70 stamt. De huidige faalkans is één incident per jaar per 100 km. De verwachting is dat de faalkans door verdere veroudering zal oplopen, alleen is niet duidelijk wanneer en hoe snel. Maar de tijd begint te dringen, omdat veel leidingen hun ontwerplevensduur naderen. Tot nu toe gebruiken beheerders hun expert opinion op basis van beperkte informatie over de conditie van persleidingen. De onzekerheid over de daadwerkelijke technische toestand maakt het erg moeilijk om vervangingsbeslissingen te nemen. Dit zorgt voor een oplopend aantal incidenten enerzijds en te vroege vervangingen anderzijds. De huidige aanpak lijkt daarom in de nabije toekomst niet meer afdoende. STOWA en Stichting RIONED werken internationaal samen met beheerders, universiteiten en markpartijen om de kennis over het beheer van afvalwaterpersleidingen te vergroten.

Informatiebehoefte

Beheerders van persleidingen staan voor de belangrijke vraag welke leidingsecties een groot risico vormen door de combinatie van de faalkans én de ernst van de gevolgen bij falen. Voor die gedeelten moeten zij de actuele conditie in relatie tot de verwachte faaloorzaak inzichtelijk krijgen. Het relevante faalmechanisme bepaalt welke onderzoekstechniek ze daarvoor het best kunnen inzetten. Tot slot moeten beheerders de relatie tussen de meetwaarden en de daaruit af te leiden faalkans van de leiding valideren.

Projecten innovatieprogramma

STOWA en Stichting RIONED zijn een reeks projecten gestart die een samenhangend innovatieprogramma vormen om persleidingen beter te beheren. De projecten zijn:

Faalkansenmodel

Een rekenmodel om de faalkans te bepalen helpt om vast te stellen waar, wanneer en waarom de inzet van specifieke inspectietechnieken zinvol is. Het faalkansenmodel combineert statistiek van incidentenpraktijkdata met degradatiemodellen. De feitenverzameling van data uit de incidenten met persleidingen start dit najaar. De volledige ontwikkeling van het faalkansenmodel vergt nog enkele jaren.

Proeftuinen

Het bundelen van praktijkervaringen met de inventarisatie en inspectie van persleidingen in proeftuinen geeft een beeld van de bruikbaarheid van de actuele stand der techniek. Eerder is al het stappenplan gepresenteerd voor onderzoek van persleidingen met ervaringen voor de inventarisatie van de vaste gegevens. Tot medio 2017 voeren de in de proeftuinen deelnemende beheerders onderzoeken uit waarbij zij de leiding niet buiten bedrijf hoeven te stellen. Dit zijn bijvoorbeeld onderzoeken naar detectie van lekkage, gasophopingen en vervuiling. Het rapport verschijnt eind 2017.

Intelligent pigging

Een intelligent pig is een apparaat dat met de vloeistofstroom mee leidingen van binnenuit reinigt en tegelijkertijd de geometrie en conditie meet. Voordeel is dat de persleiding in bedrijf kan blijven en met diverse sensoren is uit te rusten al naar gelang het leidingmateriaal en te verwachten schades. Samen met beheerders van afval- en drinkwaterpersleidingen en met ontwikkelaars van intelligent pigs of onderdelen daarvan stellen we nu een programma van eisen op voor de bouw van prototypen, die aansluitend in de praktijk worden beproefd.

Lekdetectie

In het TISCA-programma (Technology Innovation for Sewer Condition Assessment, mede gefinancierd door STOWA, Stichting RIONED en het Kennisprogramma Urban Drainage werken onderzoekers twee wetenschappelijk gevalideerde methodieken uit om lekken van persleidingen te detecteren. De ene methode maakt gebruik van verschillen in vochtgehalte van de omliggende grond. Door de elektrische weerstand in de bodem rondom de buis te meten, wordt duidelijk of sprake is van lekkage. De andere methode gebruikt infraroodscanning om temperatuurverschillen in de ondergrond te detecteren. De resultaten van beide promotieonderzoeken komen in 2020 beschikbaar.

Testlocatie

Tot slot bevat het innovatieprogramma voor beter beheer van persleidingen ook de ontwikkeling van een testlocatie om allerlei inspectieapparaten en methoden te beproeven en valideren. Hiervoor is een Europese Interregsubsidie aangevraagd. Het besluit over de subsidietoezegging verwachten we begin 2018. Doel van de testlocatie is dat een scala aan typen leidingen met diverse, goed gedocumenteerde zwakke plekken beschikbaar zijn voor marktpartijen om te laten zien waartoe hun technieken in staat zijn.


Producten


U Bezocht Onlangs


GEEF UW SUGGESTIE