Voor de kostenverdeling geldt de wettelijke hoofdregel: “Gemeenten mogen het aandeel in de kosten doorberekenen dat redelijkerwijs aan het nakomen van de zorgplichten kan worden toegerekend.” Het begrip redelijkerwijs is hier vooral gericht op de onderbouwende argumenten. Bij de toerekening moet de nadruk dan ook liggen op de toelichting. Uw gemeente moet kunnen uitleggen waarom het meegenomen kostendeel redelijk is.
 
In de onderbouwing is geen verschil tussen gezamenlijke en gemengde activiteiten. Het verschil tussen de twee categorieën heeft namelijk geen betekenis bij de toedeling van de kostenpost. De voorbeelden zijn dus op beide categorieën van toepassing.
 
De kostentoerekening kan de gemeente op twee manieren onderbouwen, met:

  1. de rekenkundige methode;
  2. de zakenkundige methode.

De rekenkundige methode

Deze methode is gericht op een verdeling op basis van cijfermatige argumenten. Daarbij kan de gemeente kijken naar het aandeel van de specifieke activiteit in de totale kosten of bijvoorbeeld naar de bijdrage in de frequentie waarmee de gemeente de activiteit moet uitvoeren.

Voordelen

  • De methode is reproduceerbaar en daardoor aan de gemeenteraad en eventueel de belastingrechter goed uit te leggen.
  • De methode leent zich voor een efficiënte aanpak. Als de gemeente voor vergelijkbare activiteiten een representatieve steekproef heeft genomen, kan zij de uitkomst doorvertalen naar soortgelijke activiteiten. Zo hoeft zij de exercitie niet steeds te herhalen, maar kan zij volstaan met het actueel houden van de verdeling.

Toepassing

Of het zinvol is om steekproefsgewijs de rekenkundige methode toe te passen, is afhankelijk van hoe vaak de gemeente de activiteit uitvoert. Die frequentie is weer afhankelijk van de activiteit en de grootte van de gemeente. Vervanging van riolering in combinatie met andere werkzaamheden is in een grote gemeente dagelijkse praktijk, terwijl een kleine gemeente dat slechts enkele malen per jaar uitvoert. In dat laatste geval is de methode goed per project toe te passen. De rekenkundige methode werkt met ‘harde’ cijfers, waardoor de uitkomst objectief is. Daarmee lijkt de methode de enige juiste, maar dat is slechts schijn. Ook de rekenkundige methode werkt met aannames en ramingen, en is dus niet per se de beste methode. Uitwerking via de rekenkundige methode is bijvoorbeeld geschikt voor Combinatie rioolvervanging en wegonderhoud.

De zakenkundige methode

Bij deze methode stelt de gemeente de verdeling met kennis van zaken beargumenteerd op. De meest voor de hand liggende werkwijze is de betekenis van de activiteit vast te leggen voor de verschillende doelen die zij dient. Op basis daarvan moet de gemeente het deel bepalen dat redelijkerwijs aan de watertaken is toe te rekenen. Daarvoor is financiële en vakinhoudelijke kennis nodig. De verschillende disciplines die met de activiteit te maken hebben, moeten input leveren voor de verdeling.

Aandachtspunten

  • Omdat de zakenkundige methode is gebaseerd op een inschatting van de situatie in uw gemeente, is het raadzaam ook bij andere gemeenten te informeren. Hoe kijken ze er daar tegenaan? Hebben ze bepaalde aspecten heel anders gewogen? Leg de argumenten waarop uw gemeente de toedeling heeft gebaseerd goed vast. Dan kan de belastingrechter de afweging volgen en aan de redelijkheid toetsen. Als hij ziet dat de gemeente een en ander zorgvuldig heeft afgewogen, zal hij de redelijkheidstoets waarschijnlijk terughoudend toepassen.
  • Let bij het vastleggen op de context van de keuze. Registreer bijvoorbeeld niet alleen dat de gemeente 25% van de kosten voor straatvegen meeneemt. Leg uit dat straatvegen meerdere doelen heeft en dat het functioneren van de riolering er één van is, naast de afvalinzameling, de verkeersveiligheid en de volksgezondheid. De 25% kiest de gemeente door aan alle vier de doelen een gelijk percentage toe te rekenen. Met een dergelijke context is de keuze van de gemeente inzichtelijk.
Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel