Het proefproject ‘Afkoppelen Bloemenwijk’ wordt met veel enthousiasme opgepakt door alle betrokken instanties en de deskundige in een ondersteunende rol. Er wordt gewerkt in wekelijkse gezamenlijke ‘werksessies’, die telkens één middag vergen. Verschillende werksessies worden ingezet vanuit verschillende invalshoeken. Op die manier ontstaat bij alle betrokkenen niet alleen een beter beeld van de problematiek, maar ook een creatief en inspirerend werkproces. Dat leidt na twee maanden tot drie verschillende schetsontwerpen voor drie verschillende straten in de Bloemenwijk. De drie schetsontwerpen zijn:

  • Magnoliastraat: ‘100% infiltreren’
    Deze straat ligt relatief ver van het oppervlaktewater. De verkeersintensiteit is gering. Zowel straatoppervlak, als dakoppervlak lijken geschikt om af te koppelen. Langs de straat bevindt zich een openbare groenstrook, die omgevormd wordt tot wadi.
  • Lisdoddestraat: ‘Van dak naar singel’
    De Lisdoddestraat ligt aan een singel. De straat ligt in het tracé van een buslijn. Het dakoppervlak wordt beoordeeld als geschikt voor afkoppelen, maar het wegoppervlak niet. Vanwege de nabijheid van de singel ligt rechtstreekse bovengrondse afvoer naar die singel voor de hand.
  • Geraniumstraat: ‘Zuiver de pijp uit’
    Deze straat komt uit op de Lisdoddestraat. Dakoppervlak en wegoppervlak lijken geschikt voor afkoppelen, maar bovengrondse afvoer is vanwege het ontbreken van verhang niet goed mogelijk. Er is gekozen voor een volledig gescheiden stelsel, met een lamellenfilter bij de regenwater-uitlaat op de singel.

Signalering

Wanneer het onderbouwen van een afweging te moeilijk wordt treedt vaak een omkering op. In plaats van een keuze voor een oplossing gebaseerd op een analyse wordt eerst een mogelijke oplossing geformuleerd (voor een slechts ten dele erkend probleem), waarmee vervolgens een afweging wordt afgedwongen. De oplossing fungeert plotseling als kapstok voor de afweging.
 
Typering vraagstuk
Op de participatieladder wordt niet hoog gescoord. Het vergeten van een belangrijke actor maakt dat men in principe weer opnieuw moet beginnen. Uitgaande van de drie factoren uit Vraagstukken en hulpmiddelen kan het type vraagstuk snel worden geplaatst:
  • Overzichtelijkheid: draaikolk
  • Aantal actoren: aanzienlijk
  • Best.-maatsch. aandacht: groot

De mogelijke hulpmiddelen zijn terug te vinden onder Proces centraal.

Zoals gebruikelijk belegt de gemeente een informatieavond om de omwonenden te informeren over de voorgenomen werkzaamheden. De bijeenkomst vindt plaats in het wijkcentrum en voor de gelegenheid is ook het waterschap gevraagd om een toelichting te geven. Via de buurtkrant, het lokale nieuwsblad en de gemeentelijke website is de informatieavond aangekondigd. Tot grote verbazing van de voorlichters van gemeente en waterschap is de zaal bij de bijeenkomst overvol. De hele buurt is in rep en roer. Tijdens de rumoerige bijeenkomst blijkt al snel dat de ophef in de buurt in eerste instantie veroorzaakt wordt door parkeeroverlast. De buurt grijpt deze kans aan om ‘de gemeente’ eens even goed de waarheid te vertellen. Zij doet dat in niet mis te verstane bewoordingen. Na een uur is de rust enigszins weergekeerd en probeert de wethouder die de avond voorzit de discussie terug te brengen naar de afkoppelplannen. Het waterschap geeft een korte toelichting op de doelen en noemt daarbij onder andere het aanvullen van de grondwatervoorraad. Dit leidt opnieuw tot rumoer, want in een deel van de Bloemenwijk zijn afgelopen herfst de kelders volgelopen tijdens een fikse herfstbui. De bewoners beschuldigen de gemeente ervan de problemen in de wijk te negeren en alleen het eigen belang (minder kosten) na te streven. Met veel moeite weet de wethouder het opstandige publiek weer enigszins tot rust te manen, zodat de toelichting op de plannen voltooid kan worden. De plannen worden, voor zover nog mogelijk na alle ophef, redelijk positief ontvangen. Het laatste onderdeel van de bijeenkomst is een vragenrondje. Eén van de bewoners vraagt wat er precies gaat gebeuren met de statige bomenrij langs de Magnoliastraat. Het antwoord is dat die moet wijken voor de aanleg van de wadi, maar dat elders in de wijk evenveel bomen terug zullen komen. Dit leidt voor de derde keer tot boze reacties. De wethouder voelt zich genoodzaakt de plannen in te trekken. De bijeenkomst wordt afgesloten met de toezegging dat gemeente en waterschap de plannen zullen aanpassen in nauwe samenspraak met de wijk.
 
Twee maanden later heeft zich via het wijkplatform een tiental bewoners aangemeld om, samen met de deskundigen van gemeente en waterschap, de afkoppelplannen aan te passen aan de wensen van de bewoners. Gebleken is dat verkeer en groen beeldbepalende elementen in de plannen zijn. Daarom zijn ook deskundigen en ontwerpers uit die twee vakgebieden aan het ‘Bloemenwijkontwerpteam’ (BOT) toegevoegd.
 
Met behulp van een externe facilitator / procesbegeleider gaat het BOT aan de slag. Het initiatief ligt bij de bewoners. De deskundigen en ontwerpers van gemeente en waterschap fungeren als vraagbaak. De facilitator bewaakt de rolverdeling. Een zeer interessant ontwerpproces ontstaat, waarin veel creativiteit wordt losgemaakt bij bewoners en deskundigen. Een semi-permanente tentoonstelling, een spreekuur in het wijkcentrum en een speciale website  BOT houden de overige wijkbewoners op de hoogte. De wijkvertegenwoordigers in het BOT houden ook een wekelijks spreekuur in het wijkcentrum en via de website kunnen de betrokkenen ook reageren. Natuurlijk houdt ook de buurtkrant dit experiment nauwlettend in de gaten. Na vier maanden zijn de door het BOT ontwikkelde ontwerpen gereed. Gezamenlijk verzorgen de wijkvertegenwoordigers en deskundigen de presentatie. De opkomst is redelijk en de plannen worden welwillend ontvangen. Uiteraard is er nog wel enige discussie (over parkeren en over hondenpoep), maar de sfeer blijft goed. De op de achtergrond aanwezige wethouder telt zijn zegeningen1.

Signalering

Participatie wordt adequaat ingevuld. Begeleiding van het proces in termen van onder meer communicatie neemt de rol van een afwegingsmethode over.

1 Deze zijn: draagvlak bij bewoners, positieve beeldvorming, goede samenwerking met waterschap, realisatie van een groot deel van de technische doelen.
Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel