Wanneer een duidelijk beeld bestaat over het doel of over een beperkt aantal doelen kunnen maatregelen met behulp van optimalisatiemethoden vergeleken worden. Vervolgens kan de, volgens die methode meest geschikte, maatregel geselecteerd worden.
 

Kosten-batenanalyse

Voor elke maatregel worden de effecten bepaald en uitgedrukt in de doelfunctie. De meest gebruikte doelfunctie is geld. Voor elke maatregel worden de kosten bepaald. De maatregel met de laagste kosten verdient de voorkeur. Voorwaarde is dat voor alle maatregelen de effecten op de doelvariabele kunnen worden bepaald. De kosten-baten analyse (zie bijlage 1) is een veelgebruikt instrument. De kosten van alle maatregelen en de mogelijke opbrengsten worden van alle maatregelen bepaald.
 

Milieurendement

Een bekend voorbeeld van een afweging met meerdere doelen is de milieurendementsafweging (zie bijlage 2). Vaak wordt de verhouding tussen milieuopbrengsten en benodigde inspanningen (benodigde middelen) gebruikt om de meest geschikte maatregel te kiezen. De effecten op het milieu moeten daartoe in een vergelijkbare doelfunctie kunnen worden beoordeeld, bijvoorbeeld in de reductie van geloosde kilogrammen BZV-belasting per jaar.
 

Multi-criteria analyse

Wanneer sprake is van meerdere doelen kan het voorkomen dat de effecten van maatregelen in termen van de verschillende doelvariabelen wel te bepalen, maar niet of niet geheel onderling vergelijkbaar zijn. Dit speelt bijvoorbeeld als de effecten op één doelvariabele niet kwantitatief maar alleen kwalitatief kunnen worden bepaald. Als men dan een afweging wil baseren op alle doelvariabelen is een 'multi-criteria analyse' een geschikt hulpmiddel. Een voorbeeld van een multi-criteria afweging is opgenomen in Multicriteria analyses.
Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel