A Algemeen
Een infiltratieveld is een bovengrondse voorziening die op één locatie hemelwater bergt en infiltreert (zie figuur A). Het bestaat uit een verlaging in het maaiveld, begroeid met gras. Het hemelwater stroomt bovengronds via goten of hellend verhard oppervlak naar het infiltratieveld. Afhankelijk van de vorm van de verlaging in het maaiveld is sprake van infiltratiegreppels, -velden of -bassins. Door de verdiepte aanleg kan het infiltratieveld een hoeveelheid neerslag bergen aan het oppervlak. De doorlatendheid van de bodem is minimaal 0,5 m/dag. 


Figuur A Infiltratieveld

Is de bovengrondse berging helemaal vol, dan kan het overtollige hemelwater via een overloop weg. De overloop garandeert de hemelwaterafvoer bij vorst.
 
Detaillering toplaag
Houd rekening met de bijzondere hydrologische omstandigheden als u de begroeiing kiest. In natte perioden is de bodem zeer vochtig en kan de begroeiing onder water komen te staan. In droge perioden is de ondergrond waarschijnlijk zeer droog door de goede ontwatering. Meestal valt de keuze op gras, omdat dit relatief goed tegen de wisselende omstandigheden kan en betreedbaar is. De toplaag van een infiltratieveld is ongeveer 0,30 m dik. Deze laag bestaat uit een zandbed, verrijkt met organisch materiaal en lutum. Het organische materiaal en lutum binden verontreinigingen en verbeteren de levensvatbaarheid van bijvoorbeeld gras. De toplaag bevat meestal een mengsel van drie delen ruw zand en één deel teelaarde. De infiltratiesnelheid is een belangrijk aspect bij de materiaalkeuze voor de toplaag (ongeveer 0,5 - 1,5 m per dag).
 
Aanleg
Voorkom tijdens de bouwfase dat (bouw)verkeer de bodem dichtrijdt of verslempt. Dit heeft een zeer nadelige invloed op de infiltratiecapaciteit. Een ander reëel gevaar is het dichtslibben van de voorziening door bouwafval, zand en slib. Leg de voorziening daarom pas aan in de fase van woonrijp maken. Dit betekent dat tijdens de bouwfase geen volwaardige afwatering beschikbaar is. Tref daarom voorlopige voorzieningen om water- en modderoverlast zo veel mogelijk te voorkomen.

Binnen bepaalde grenzen is recreatief gebruik van een infiltratieveld mogelijk, bijvoorbeeld als onderdeel van een groenzone. Let op dat de grasmat niet beschadigt of dat de toplaag te zeer verdicht. Intensieve activiteiten als voetballen en fietsen zijn daarom niet wenselijk, maar meestal niet te voorkomen.
 
Maaien
Het gras van de voorziening moet tamelijk kort blijven. Voor infiltratievelden geldt hetzelfde maai-regime als voor normale gazons. Dit betekent dat de maaifrequentie in de praktijk kan variëren tussen de tien en 26 keer per jaar. In het laatste geval kan het maaisel blijven liggen. Bij een lagere maaifrequentie moet de beheerder het maaisel afvoeren. Anders ontstaat een viltige graszode met een lage infiltratiecapaciteit.

Muggenlarven groeien op in stilstaand water. Als de voorziening binnen één à twee dagen ledigt, hoeft u geen overlast door muggen te verwachten. 

De levensduur van een infiltratieveld hangt onder meer af van de kwaliteit van het geïnfiltreerde water. Vervang de toplaag vóórdat verontreinigingen doorslaan naar het grondwater. Onder normale omstandigheden is vervanging van de toplaag binnen twintig jaar waarschijnlijk niet nodig.
 
B Toepassing

C1.1 Mechanismen Inzameling, berging en infiltratie van hemelwater
  Vertraging van de hemelwaterafvoer
  (Verticaal) transport onder vrijverval
  Bezinking van zand, slib of vuil
C1.2 Neveneffecten  
C2.1 Geometrie Maximale waterstand circa 30 cm
  Verblijftijd maximaal 36 uur
C2.2 Stabiliteit Toplaag van 30 cm zand verrijkt met teelaarde
C2.3 Voorziening Begroeiing met gras
  Overloop naar oppervlaktewater of hemelwaterstelsel
C3.1 Techniek Grondverzet, grondverbetering en landschapsinrichting
C3.2 Procedure Testen van infiltratiecapaciteit
C4.1 Beheer Maaifrequentie tien tot 26 keer per jaar
  Voorlichting aan omgeving over functie voorziening

Tabel A Reguliere toepassing infiltratieveld
 

C1.1 Mechanismen 

Inzameling, berging en infiltratie van verontreinigd hemelwater 

C1.2 Neveneffecten 

 

C2.1 Geometrie 

Andere vorm dan een infiltratieveld 

C2.2 Stabiliteit   

C2.3 Voorziening 

Zonder overloop 

C3.1 Techniek 

 

C3.2 Procedure 

 

C4.1 Beheer 

 

Tabel B Bijzondere toepassing infiltratieveld

C Aanbevelingen
U kunt een deel van het infiltratieveld inrichten als sedimentvang. Daarmee voorkomt u dat de door-latendheid van de gehele voorziening terugloopt door inspoeling van fijn sediment en organisch materiaal.

De kans bestaat dat omwonenden een infiltratieveld of -bassin misbruiken als stortplaats voor tuin-afval en grond of hondenuitlaatplek. Naast controle is daarom vooral communicatie over de functie van het infiltratieveld belangrijk.

Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel