GWSW applicatietoetsing

Negen applicaties zijn getoetst op kwaliteit van uitwisseling conform het GWSW 1.3.2. De uitkomsten waren erg leerzaam voor betrokkenen en zorgen voor betere implementatie van de standaard.

Nu de basismodules van het Gegevenswoordenboek ontwikkeld en formeel gepubliceerd zijn, kan de open standaard in de praktijk gebruikt gaan worden. De adoptie van het GWSW is een groeipad bij zowel de applicatieleveranciers als de eindgebruikers (overheden). Stichting RIONED heeft recent een toetsing uitgevoerd op negen softwareapplicaties van acht leveranciers. Zie tabel 1 voor een overzicht van de applicaties.

Doel van de applicatietoetsing is (potentiële) gebruikers duidelijkheid en vertrouwen geven dat de applicaties die gebruik maken van de GWSW-standaard die implementatie correct hebben uitgevoerd. Stichting RIONED hecht daarbij grote waarde aan de samenwerking met de leveranciers omdat zij hun klanten als geen ander kunnen voorzien van de juiste informatie over en ondersteuning bij het benutten en profiteren van de standaard.


Tabel 1. Deelnemers, applicaties en getoetste aspecten

Aanpak: testbestanden, bedrijfsbezoek en rapportage
Adviesbureau Tauw heeft op verzoek van Stichting RIONED tijdens bedrijfsbezoeken de actuele versies van de negen applicaties met behulp van testbestanden getoetst op het functioneren conform GWSW. De toetsing is aan de hand van een vooraf opgesteld testprotocol uitgevoerd op basis van GWSW versie 1.3.2, de daarin gespecificeerde conformiteitsklasse GWSW-MdsProj, en het uitwisselformaat GWSW.ribx. De toetsing is gedaan met testbestanden die relatief kleine en eenvoudige stelsels (enkele putten, leidingen en kolken) en een beperkt aantal toestandsaspecten bevatten.

Beheerpakketten werden getoetst op het verwerken (importeren en gebruiken) en leveren (exporteren) van OroX-bestanden. De door de applicatie gemaakte OroX-bestanden werden getoetst met de GWSW Nulmeting (een basisvalidatie). Zo mogelijk werd ook een cirkeltest uitgevoerd (import > export > import > export) om eventueel gegevensverlies te bepalen.

Daarnaast werden inspectie- en reinigingssoftware en ook beheerpakketten getoetst op het verwerken van RibX-bestanden. Hiervoor werd gebruik gemaakt van zes RibX-testbestanden: Drie heen-versies (startbestanden) voor inspecteren putten en leidingen, voor reinigen putten en leidingen en voor reinigen en inspecteren van kolken, en voor dezelfde drie activiteiten terug-versies (resultaatsbestanden). Ook is bekeken of een applicatie de RibX-validator van Stichting RIONED kan aanroepen om bestanden te valideren.

De testresultaten van de OroX- en RibX-toetsingen en feedback richting zowel de leverancier als aan Stichting RIONED zijn telkens in een beknopte notitie opgenomen. De leveranciers zijn in de gelegenheid gesteld om op de notitie met bevindingen over hun applicatie te reageren. De reacties zijn verwerkt in de definitieve notitie.

Uitkomsten: Goede stappen gezet
Deze eerste editie van de applicatietoetsing bleek een proces van samen leren. Stichting RIONED heeft moeten constateren dat zowel in haar validatietools, het testprotocol als de testbestanden verbeteringen mogelijk en soms zelfs nodig waren.

Voor de getoetste applicaties varieerden de geconstateerde foutmeldingen en/of problemen van het totaal niet functioneren van de applicatie en onverwachte meldingen in de applicatie tot alleen (onverwachte) foutmeldingen en/of waarschuwingen in de validator. Sommige meldingen konden tijdens de bedrijfsbezoeken ter plekke door de leveranciers worden opgelost. Voor andere meldingen was de oorzaak niet direct duidelijk en heeft de leverancier in reactie op het applicatierapport aangegeven wat de foutmeldingen veroorzaakte en hoe de problemen zijn of worden opgelost. Het overgrote deel van de knelpunten in de negen applicaties wordt – volgens opgave van de leveranciers - in de volgende productrelease opgelost. Deze nieuwe releases zijn overigens door Stichting RIONED (nog) niet opnieuw getoetst.

Ook is geconcludeerd dat de omzetting van originele databases naar een GWSW.orox bestand (de exportfunctie) complex is zolang die databases nog niet GWSW-conform zijn. Zeker voor grote bestanden is een gedetailleerd logboek tijdens deze omzetting zeer wenselijk.

Verder zijn de geproduceerde OroX-bestanden vanuit de verschillende beheersystemen onderling nog niet 100% eenduidig. Cirkeltests en nadere afspraken kunnen deze op korte termijn wegnemen, zodat de uitwisseling vlekkeloos en zonder informatieverlies kan verlopen.

Bij de toetsing op het verwerken en aanmaken van RibX-bestanden werd met name geconstateerd dat applicaties sommige verplichte codes niet opgenomen hadden. Ook werden geconstateerd dat dat gekoppelde codes (Bij bepaalde waarnemingen moeten andere codes voor nadere informatie verplicht opgenomen worden) nog ontbraken.

Wat kunnen gemeenten ermee?
De getoetste applicaties zijn helaas geen van allen 100% foutloos in het toepassen van het GWSW. De knelpunten zijn bij de RibX-uitwisseling overigens veel kleiner dan bij het OroX. De nieuwste softwareversies (de opvolgers van wat in Tabel 1 vermeld staat) zullen de gegevensuitwisseling met het RibX voor inspectie en reiniging van leidingen, putten én kolken goed kunnen ondersteunen.

Eerlijk gezegd geldt voor de OroX-uitwisseling dat als de leveranciers de geconstateerde punten allemaal herstellen, dan nog weten eindgebruikers helaas niet of de software foutloos conform het GWSW OroX-bestanden kan maken en verwerken, omdat die versies niet getoetst zijn. Maar, ter geruststelling, we zijn er bijna, het gaat nu om het gladstrijken van de laatste details. De introductie van het GWSW is een proces van een lange adem, waarin gelukkig al grote stappen zijn gezet. Daarbij zijn eindgebruikers nodig die actief met de laatste softwareversies gaan werken en vanuit praktijkervaring overgebleven knelpunten constateren en mee helpen oplossen.

Met de nieuwste, dus niet-getoetste, versies van de beheerpakketten kunnen gemeenten al wel GWSW.oroX-bestanden maken, de GWSW-nulmeting (laten) doen en hun dataset via de GWSW-server ontsluiten voor raadplegen. Daarmee zetten gemeenten belangrijke no-regret stappen naar het gegevensbeheer van de toekomst.

Herhaling in 2019 in uitgebreide vorm
De GWSW applicatietoetsing is een goed instrument gebleken om de kwaliteit en consistentie van de GWSW-implementatie te bepalen. In 2019 zal de applicatietoets daarom herhaald worden op basis van GWSW versie 1.4 en met grotere testbestanden. Dat zal een belangrijke stap zijn omdat in versie 1.4 de module GWSW-HYD als concept is opgenomen, zodat de netwerktopologie wordt toegevoegd aan de losse objecten en hun kenmerken.

Tot slot en samenvattend, het is positief te constateren dat veel leveranciers bereid zijn hun applicatie door Stichting RIONED te laten toetsen en dat de geconstateerde knelpunten voortvarend aangepakt worden. De eindgebruikers kunnen daardoor stapsgewijs - mits zij de meest actuele versies van applicaties gebruiken – gaan profiteren van de voordelen van eenduidige en soepele uitwisseling conform het Gegevenswoordenboek Stedelijk Water, meer regie op hun data, nieuwe toepassingen en betere kwaliteit.

Algemene informatie over het Gegevenswoordenboek Stedelijk Water: www.riool.net/gwsw

Producten


U Bezocht Onlangs


GEEF UW SUGGESTIE