Voorbereidingen op inspectie nieuwe stijl: zo zit het

De voorbereidingen op de nieuwe werkwijze voor visuele inspectie per 2020 zijn in volle gang. Als rioleringsbeheerder kunt en moet u zelf ook aan de slag. Op deze pagina leest u wat de nieuwe werkwijze inhoud, hoe u zich voorbereidt en welke ondersteuning Stichting RIONED biedt. 
 
Vanaf 2020 gaan we in Nederland visueel inspecteren volgens de Europese EN13508-2+A1:2011. De NEN 3399 vervalt per 1 januari 2020. In het kort betekent dit dat de inspecteur in detail gaat waarnemen en registreren. Het classificeren verschuift van de inspecteur naar de beheerder. De beheerder ontvangt gedetailleerde inspectieresultaten in RibX. Nadat u de data hebt ingelezen, zorgt het beheerpakket automatisch voor de classificatie. Vervolgens beoordeelt u de knelpunten en beslist u wat te doen.

Wat levert de werkwijze op?

Doordat de inspectieresultaten gedetailleerder zijn, kunt u beter filteren. U hoeft minder video’s terug te kijken en kunt de toestand beter analyseren. Zo krijgt u meer zicht op de conditie van de objecten én hoe die conditie zich ontwikkelt in de tijd. Hierdoor kunt u selectiever laten inspecteren en een betere afweging maken tussen niets doen, reinigen, monitoren, repareren, renoveren of vervangen. Kortom, betere beheerbeslissingen!

Figuur A Classificatie ligt niet meer bij de inspecteur (I) maar bij de beheerder (B)

Hoe kunt u zich voorbereiden?

Wat moet u als gemeente doen om vanaf 1 januari 2020 met rioolinspectie nieuwe stijl aan de slag te gaan? Een artikel uit RIONEDnieuws van oktober 2019 zet de stappen op een rij.

Kortgezegd, bij een nieuw inspectieproject moet u in uw bestek opnemen dat de inspecties op basis van NEN-EN13508-2+A1:2011 gaat plaatsvinden. Gebruik daarbij de handreiking Voorschrijven via de RAW-systematiek 2015 en het model-Programa van Eisen (zie de opsomming hieronder).

Bij lopende meerjarige contracten kunt u in overleg gaan met het inspectiebedrijf en de aannemer om te bepalen wanneer en hoe u samen overstapt op de nieuwe werkwijze. Een aanzienlijk deel van de inspecteurs heeft per eind 2019 een bijscholing gehad om volgens de nieuwe werkwijze te kunnen werken.

De leveranciers van de inspectie- en beheersoftware verzekeren Stichting RIONED dat ze tijdig klaar zijn voor de nieuwe werkwijze. Beheerders moeten de updates zelf wel in hun systeem doorvoeren.

Tot slot kunt u bekijken welke opleiding u en uw collega’s nodig hebben om goed beslagen ten ijs te komen. Wateropleidingen biedt vanaf begin 2019 actuele opleidingen voor inspecteurs en beheerders.

Welke ondersteuning krijgt u bij de voorbereiding?

Stichting RIONED, Vereniging Afvalbedrijven, CROW, NEN, Wateropleidingen en KIWA doen een groot aantal voorbereidingen, naast de zaken die individuele inspectiebedrijven, aannemers, softwareleveranciers en adviesbureaus zelf en voor hun klanten regelen:
  • NEN trekt de NEN 3399:2015 eind 2019 in. Onderzocht wordt of (en zo ja in welke vorm) de NEN 3398 blijft bestaan.
  • Stichting RIONED heeft een Leidraad opgesteld, zodat iedereen op dezelfde manier met de Europese norm gaat werken. De Leidraad maakt duidelijk hoe inspecteurs hun waarnemingen moeten vastleggen en welke toleranties daarbij zijn toegestaan. Daardoor weten beheerders welke informatie zij krijgen (en welke niet).
    Download de Leidraad visuele inspectie of bestel het in gedrukte vorm. Er is een korte lijst met Errata op de Leidraad.
  • Stichting RIONED heeft de landelijke classificatiemethodiek van geregistreerde toestandsaspecten grondig herzien. De nieuwe classificatiemethodiek is vrijwel gelijk aan die van de NEN 3399:2004, gecombineerd met enkele actuele ontwikkelingen en het RibX-uitwisselformaat. Download de herziene classificatiemethodiek en voor bijv. softwareontwikkeling het Excelbestand met de klassetabellen.
  • Het RibX-uitwisselformaat is geschikt om volgens de NEN-EN 13508-2 te werken.
  • Wateropleidingen biedt actuele opleidingen voor inspecteurs en beheerders.
  • Stichting RIONED en Vereniging Afvalbedrijven hebben een scala aan activiteiten om alle betrokkenen tijdig en adequaat te informeren over en helpen voorbereiden op de nieuwe werkwijze vanaf begin 2020. Op de RIONEDdag 2019, de minicursussen en een reeks regionale informatiebijeenkomsten was ruim aandacht voor de nieuwe werkwijze.
  • Er is een model Programma van Eisen opgesteld: Aan welke technische specificaties moet een inspectie volgens de EN 13508-2 voldoen? De formele publicatie vindt eind 2019 plaats volgens de gangbare procedures van Stichting RIONED. Het concept is nu al beschikbaar en bruikbaar.
  • Er is een handreiking beschikbaar hoe u de nieuwe werkwijze kunt voorschrijven met de RAW-systematiek 2015.
  • CROW maakt - mede op basis van het model PvE - passende contractteksten, onder andere in de RAW-systematiek 2020.
  • De RibX-validator om uitwisselbestanden te controleren wordt eind 2019 aangepast om op basis van de Europese norm te toetsen.
  • Inspectiebedrijven bereiden hun mensen, software en processen op de nieuwe werkwijze voor.
  • Softwareleveranciers verwerken de classificatiemethodiek en nieuwe werkwijze in hun inspectie- en beheerapplicaties.
  • KIWA evalueert de BRL K10015 en maakt zo nodig aanpassingen.
  • Stichting RIONED actualiseert het onderdeel Inspectie en beoordeling van de Kennisbank Stedelijk Water. Tervisielegging en publicatie vinden begin 2020 plaats.

Achtergrond: waarom inspectie nieuwe stijl?

De Europese norm EN13508-2 richt zich op het waarnemen en registreren van codes en omvang van toestandsaspecten. Inspecteurs registreren de gemeten/geschatte omvang van waarnemingen in mm (bijvoorbeeld scheurvorming), % (bijvoorbeeld waterhoogte) en graden (bijvoorbeeld hoekverdraaiing). Naast (of eigenlijk in plaats van) de EN 13508-2 werken we in Nederland sinds 2004 met een classificatiemethodiek in de NEN 3399. Dankzij de classificatie kunnen beheerders eenduidig ingrijpmaatstaven toepassen en analyses en planningen maken op strategisch, tactisch en operationeel niveau.
 
Vereenvoudigde classificatie
Als reactie op de herziene NEN-EN 13508-2 uit 2011 kwam de NEN 3399:2015 met een sterk vereenvoudigde classificatiemethodiek. Sindsdien wordt van een aantal toestandsaspecten niet meer de omvang genoteerd, maar alleen óf iets geconstateerd is. Het idee erachter is dat het voor inspecteurs makkelijker zou zijn, dat de kans op foutieve waarnemingen kleiner zou zijn en dat het goedkoper zou zijn.
 
Te weinig beheerinformatie
Helaas pakte de gedachte niet goed uit. Gemeenten vragen aan aannemers om te inspecteren en rapporteren volgens de NEN 3399. In de praktijk leggen inspecteurs daarom niet de details van de waarnemingen conform de Europese norm vast, maar alleen de klassen. Hoewel de onderzoeksnorm NEN 3398 en de inspectie- en classificatienorm NEN 3399 allebei expliciet melden dat de Europese norm het uitgangspunt moet blijven, gaat het toch mis. Zowel opdrachtgevers als opdrachtnemers vervangen het origineel door de aanvulling. Maar door de vereenvoudiging in klassen krijgen beheerders te weinig informatie om goed te kunnen beheren.
 
Een groep gemeenten heeft alarm geslagen, waarna uitgebreid is geïnventariseerd en gediscussieerd. Hieruit is naar voren gekomen dat helaas opnieuw herziening nodig was. Daarom gaan we vanaf 2020 conform de EN 13508-2 inspecteren.

Meer weten

Bekijk de toelichtende brochure. Hebt u vragen over visuele inspectie nieuwe stijl? Mail dan naar Stichting RIONED.

Kennisbank



U Bezocht Onlangs


GEEF UW SUGGESTIE