Studiedag Professioneel Persleidingenbeheer

Op dinsdag 19 maart 2019 wisselden 85 vakgenoten in Gorinchem uitgebreid van gedachten over het beheer van persleidingen. De rode draad was: zijn de prestaties, risico's en kosten van persleidingen voldoende in beeld?

Bekijk de presentaties van de studiedag.

Doel en stappenplan

Ton Beenen heette namens Stichting RIONED en STOWA iedereen van harte welkom. Hij lichtte toe dat in meerdere projecten wordt gewerkt aan hoe het beheer van afvalwaterpersleidingen doelmatiger kan. Tijdens deze studiedag werden de bereikte (tussen)resultaten gepresenteerd en werd gesproken over het vervolg.
Frank Tibben, assetmanager bij Waternet, illustreerde het (door de Werkgroep Persleidingen ontwikkelde) Stappenplan voor Professioneel Persleidingenbeheer om tot een onderbouwde en systematische aanpak te komen. Door het stappenplan te volgen, krijgt Waternet weer grip op het beheerproces.

Kennis van het areaal: wat hebben we en wat zijn de prestatie-eisen?

Johan Post (Partners4urbanwater) en Wouter van Riel (bureau Don) gaven een duopresentatie over de geleerde lessen uit de landelijke database in opbouw over persleidingen. De gecombineerde data van alle persleidingbeheerders biedt beter zicht op trends in incidenten en verwachting voor de vervangingsbehoefte. De eerste verkenningen lijken te wijzen op een verdubbeling van het jaarlijkse aantal incidenten. De registratie moet nog verder verbeteren om de precieze oorzaken te kunnen achterhalen.

Nils Jansen (Sweco) ontwikkelt een instrument voor inschatting van de benodigde wanddikte met een acceptabele faalkans afhankelijk van de vele verschillende omstandigheden waarin een persleiding moet functioneren. De aanwezige beheerders gaven aan dat een digitale app een eenvoudig gebruik bevordert. Een dergelijk instrument dient goed de uitgangspunten en daaruit volgende beperkingen aan te geven, zodat de gebruiker binnen het toepassingsgebied blijft.

Rob de Jong (Dunea) liet zien hoe in het verleden persleidingen van gietijzer en beton in heel veel verschillende soorten zijn gefabriceerd. Om de resterende gebruiksduur te kunnen bepalen, moet de beheerder de oorspronkelijke eigenschappen van de buis en de verbinding kennen. Vaak zijn deze niet meer beschikbaar, omdat de oude documentatie verloren is gegaan. De nog beschikbare catalogi worden nu als onderdeel van het Ipigs-project gedigitaliseerd ontsloten.

Kennis van invloeden: leidt de huidige conditie tot onacceptabele risico’s?

Jeroen Langeveld (Partners4urbanwater) presenteerde het stappenplan basisonderzoek dat is getest in acht proeftuinen. Welke technieken zijn wanneer toe te passen en hoe schakel je deze logisch achter elkaar? Namens collega Cornelis de Haan presenteerde Jeroen een proeftuin die was uitgevoerd bij waterschap Zeeuwse Stromen: toetsing van een persleiding op de lekdichtheid bij verschillende drukken. Praktisch gezien is veel aandacht nodig voor de uitvoering van een lektest. Op het beleidsmatige vlak speelt de vraag wat je op basis van de onderzoeksuitkomsten besluit: bij welke lekhoeveelheid keur je de leiding af?

John Driessen (Sweco) presenteerde een van de resultaten uit het Ipigs-project: een checklist voor proeftuinen intelligent pigging. Doel van Ipigs is om inline inspectietechnieken te onwikkelen. Ipigs ondersteunt beheerders en bedrijven met een checklist om alle relevante informatie vóór een inspectie te registreren. Dit is ook een goede basis voor de evaluatie achteraf.

Kennis van maatregelen: risico’s beheersen en inzicht in de verwachte kosten

Na de interessante lunchpauze op de beursvloer van Aquatech Nederland pakte Henk Nijhof (Zuiderzeeland) de draad weer op met de Casestudy Ipigging 7 km AC-leiding met de vraag: wat levert het op? Beoordeling van inspectieresultaten begint al bij de inspectievraag. Waarom ben je gaan inspecteren en is de informatie geschikt om te besluiten wat er nu wanneer en waarom moet gebeuren? Henk concludeert dat inspectie veel oplevert, waaronder ook onverwachte zaken.

Linda Abspoel (TNO) gaf namens het projectteam een toelichting op het faalkansmodel voor persleidingen. Het faalkansmodel wil geautomatiseerde ondersteuning bieden bij het prioriteren van risicovolle leidingen door de faalkans in te schatten. Tot nu is een proof-of-conceptversie ontwikkeld met modellering van twee faalmechanismen: zetting en aantasting. Een groep beheerders heeft het concept getoetst op bruikbaarheid. Dit leidt tot de voorlopige conclusie dat het model kan ondersteunen. Er is behoefte aan verbreding met andere faalmechanismen en inzicht in de bepalende oorzaken van de faalkans.

Praktijkstudies faalkansmodel

Henk Kruse (Deltares) lichtte de toepassing van het faalkansmodel toe aan de hand van twee praktijkstudies: in Rotterdam met zetting als faaloorzaak van een persleiding en in Mijdrecht met aantasting als faaloorzaak. Voor zetting als faaloorzaak berekent het model zeer gedetailleerd het historische zettingsverloop van het leidingtracé. De zettingsverschillen leiden tot radiale en axiale spanningen in het leidingmateriaal en op de verbindingen. Voor aantasting als faaloorzaak berekent het model eerst vanuit de hydraulische parameters de kans op gasophoping in de leiding. Dan is de kans op aantasting groter. Uit beide casestudies bleek het model redelijk goed de zwakke plekken te kunnen voorspellen. Zo faalde een leiding inderdaad op de door het faalkansmodel aangegeven locatie.

Film herstellen persleiding: goed samenwerken en communiceren

Hans Melkert (Delfluent services) illustreerde ten slotte met mooi filmmateriaal wat er allemaal bij komt kijken om met beheerste risico’s een risicovolle persleiding te herstellen terwijl de afvoer volcontinu moet worden gewaarborgd. Twee persleidingen in druk stedelijk gebied lekken. Na beoordeling is besloten tot vervanging. Dat gaat niet van de ene op de andere dag. Als risicobeheersmaatregel is een tijdelijke bypass aangelegd. Belangrijkste les: ‘kennissen is macht’ als woordspeling voor het belang van een goed relatiebeheer. Want bij een dergelijk project spelen zo veel partijen met evenzoveel belangen een rol dat het eindsucces alleen tot stand kan komen door goede samenwerking met heldere communicatie tussen alle betrokkenen.

Afsluiting

Met de afsluiting van deze zeer geslaagde studiedag riep dagvoorzitter Ton Beenen alle aanwezigen op zich te blijven inzetten voor verdere kennisontwikkeling langs drie sporen: leren van historische data voor een uniformere data-inzameling vanaf morgen, kennis delen via een gezamenlijke website en vooral blijven netwerken, want we kunnen vooral veel leren van elkaars ervaringen.

Bekijk de presentaties van de studiedag.

Producten



Recently Visited


DO YOU HAVE SUGGESTIONS FOR THIS ITEM?