In principe is bouwen zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning voor bouwen van burgemeester & wethouders (B&W) niet toegestaan. Maar over het algemeen zijn bouwwerken voor rioleringswerkzaamheden vergunningvrij. Wel moeten deze bouwwerken voldoen aan het Bouwbesluit.

Vergunningplichtige en vergunningvrije bouwwerken

De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) kent twee categorieën bouwwerken: de omgevingsvergunningplichtige en de omgevingsvergunningvrije bouwwerken. Grofweg gaat het bij de vergunningvrije bouwwerken om bouwwerken die vanwege hun plaatsing, afmetingen en inhoud als minder ingrijpend worden beschouwd dan de vergunningplichtige bouwwerken. Wat vergunningvrije bouwwerken zijn, staat in het Besluit omgevingsrecht (Bor). Daartoe behoren ook bouwwerken die voor rioleringswerkzaamheden van belang zijn. Zo is voor een ondergronds buis- of leidingstelsel in beginsel geen omgevingsvergunning voor bouwen nodig. Let wel op: als voor de bouwactiviteit geen omgevingsvergunning nodig is, betekent dit niet dat er helemaal geen omgevingsvergunning nodig is. Als naast bouwen sprake is van een andere, wél omgevingsvergunningplichtige activiteit, dan is voor die activiteit (in beginsel) wel een omgevingsvergunningaanvraag nodig.

Vergunningvrije bouwwerken onder (repressief) toezicht van B&W

Alle bouwwerken (vergunningplichtige en vergunningvrije) moeten worden gebouwd in overeenstemming met de eisen van het Bouwbesluit. Of dat ook gebeurt, kan de gemeente bij vergunningvrije bouwwerken alleen na de bouw (repressief) toetsen. Daarnaast staan de vergunningvrije bouwwerken onder het repressieve welstandstoezicht van B&W.

Het Bouwbesluit 2012

Het Bouwbesluit bevat voorschriften voor bestaande en nog te bouwen bouwwerken. Deze voornamelijk technische voorschriften mogen alleen betrekking hebben op de veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid of het milieu. Veel van de regels die voorheen in de gemeentelijke bouwverordening stonden, zijn (al dan niet gewijzigd) overgeheveld naar het Bouwbesluit 2012. Zoals de voorschriften over de afvoer van huishoudelijk afvalwater en hemelwater. Opvallend is wel dat het Bouwbesluit 2012 niet verplicht tot aansluiting op de riolering. Wel regelt het besluit behoorlijk gedetailleerd waar de aansluitleiding moet komen en aan welke eisen die moet voldoen.

Maatwerkvoorschriften en Verordening afvoer hemel- en grondwater

Het Bouwbesluit 2012 biedt ook een mogelijkheid om eisen te stellen aan de materiaalkeuze bij de bouw. Maar deze mogelijkheid is beperkt. Het gaat alleen om het tegengaan van de uitstoot van broeikasgassen en de uitputting van grondstoffen bij de woon- en kantoorfunctie. Het is zeer de vraag of hiermee bijvoorbeeld het gebruik van zinken dakgoten aan banden is te leggen om zinkafspoeling is te voorkomen. Wel kan de gemeente in bepaalde gevallen eisen stellen aan het afstromende hemelwater. Dat kan via een individueel maatwerkvoorschrift op grond van bijvoorbeeld het Besluit lozing afvalwater huishoudens (Blah) óf voor bepaalde gebieden binnen de gemeente via de Verordening afvoer hemel- en grondwater op grond van de Wet milieubeheer (Wm). Maar deze voorschriften gelden dus niet al op grond van het Bouwbesluit. De pagina Kwaliteitseisen voor hemel- en grondwater gaat hierop nader in.

De bouwverordening voor riolering niet relevant

In de bouwverordening staan bepalingen om bouwen op verontreinigde grond tegen te gaan. Daarnaast mag de gemeenteraad nog stedenbouwkundige voorschriften en bepalingen over de welstandscommissie in de bouwverordening opnemen. Voor rioleringswerkzaamheden heeft de bouwverordening dan ook geen betekenis. 

Vergunningvrije rioleringswerken

Voor het bouwen van de volgende rioleringswerken is geen omgevingsvergunning voor bouwen nodig (Besluit omgevingsrecht, bijlage II, art. 2 onder 18):

  • een bouwwerk voor een nutsvoorziening, mits:
    •    de hoogte gemeten vanaf het aansluitende afgewerkte terrein niet meer is dan 3 m;
    •    de oppervlakte (de maten buitenwerks gemeten) niet meer is dan 15 m²;
  • ondergrondse buis- en leidingstelsels (met uitzondering van een buisleiding voor het vervoer van gevaarlijke stoffen);
  • een bouwkeet, hijskraan, damwand of andere hulpconstructie die functioneel is voor een bouw-, onderhouds- of sloopactiviteit of een tijdelijke werkzaamheid in de grond-, weg- of waterbouw, mits geplaatst op of in de onmiddellijke afstand van het terrein waarop die activiteit of werkzaamheid plaatsvindt. 

Voor deze rioleringswerken is dus geen omgevingsvergunning bouwen nodig. Ook als deze tot stand komen in strijd met het bestemmingsplan of een andere planologische regeling, is voor deze afwijking (een activiteit die in beginsel omgevingsvergunningplichtig is) geen omgevingsvergunning nodig. 

Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel