A Algemeen
Een berg(bezink)voorziening zorgt voor de berging of afscheiding van bezinkbare stoffen uit afvalwater van gemengde stelsels. 

Een alternatief voor bergbezinkbassins zijn bergbezinkriolen. De doorsnede van het riool en daarmee de verhouding tussen de bezink- en verblijftijd van het afvalwater zijn maatgevend voor de bezinking van stoffen. Met een bypass kunt u de belasting optimaliseren. Deze leidt debieten om als ze hoger zijn dat de ontwerpbelasting. Daarmee ontziet een bypass het bezinkgedeelte van de voorziening. Deze toepassing komt bijvoorbeeld voor bij zogenaamde lamellenafscheiders. Deze moeten het bezinkingseffect vergroten door vergroting van het bezinkingsoppervlak. Stichting RIONED en STOWA doen verder onderzoek naar de effectiviteit van deze afscheiders in de praktijk.

Figuur A laat zien waaruit een gesloten bergbezinkvoorziening kan bestaan:

  • een kelder voor berging en bezinking;
  • een in- en externe overstortdrempel;
  • een stankscherm bij interne drempel;
  • een diffusiewand;
  • een duikschot;
  • installaties voor reiniging (spoelpompen of spoeling onder vrijverval met achtergehouden water);
  • installaties voor de afvoer van geborgen afvalwater en bezonken slib;
  • afsluiters voor inkomende riolen;
  • schakelkasten voor de energievoorziening en meet- en regelapparatuur;
  • voorzieningen voor ontluchting;
  • stankscherm (rubberflap).
 
Figuur A Bergbezinkbassin
 
U kunt bergbezinkvoorzieningen ontwerpen als vuiluitworpreducerende voorziening achter externe overstorten van gemengde rioolstelsels. In de Handleiding Ontwerp Randvoorzieningen II (Brabantse Waterkwaliteitsbeheerders; 1995) vindt u aanwijzingen voor de dimensionering van bergbezinkbassins.
 
Ontwerp
Het ontwerp van een bergbezinkvoorziening hangt nauw samen met de hydraulische berekening van het rioolstelsel. Als de hydraulische uitgangspunten kloppen, kunt u (eventueel met prefab-elementen) een bergbezinkvoorziening detailleren en aanleggen.
 
Aanleg
Zowel de detaillering als aanleg van bergbezinkbassins en -riolen is complex en specialistisch werk. Vooral door de wisselwerking met specialismen als werktuigbouw (werking pompen), elektrotechniek (stroomvoorziening, meet- en regelapparatuur), vloeistof- en grondmechanica, en funderings- en constructietechniek. Zorg daarom voor een goede afstemming tussen de werkzaamheden van een civieltechnische aannemer en die van installateurs van pompen en elektrotechnische installaties.
 
Functioneren
Een bergbezinkbassin kan onvoldoende functioneren doordat:
  • De wanden en vloeren van het bassin niet waterdicht zijn. De bassins kunnen bestaan uit prefab-elementen. Speciale mortel of kit dichten dan vaak de onderlinge voegen naderhand af. Besteed ook bij in het werk gestorte vloeren en wanden speciale aandacht aan de overgang vloerwand, dilatatievoegen en de aansluiting van vloer en wand.
  • De fundering van het bassin te stijf is ten opzichte van de fundering van de aansluitende leidingen. Deze breken daardoor bij zetting af.
  • Reiniging van het bassin niet voldoende is.
  • BZA de wand en het plafond van het bassin aantast (zie ook Inspectieput).
  • Het bassin opdrijft.

In een bergbezinkvoorziening is een slecht werkende pompinstallatie niet direct nadelig voor het functioneren van het stelsel als geheel. Daarom is een signaleringssysteem voor storingen voldoende. De installaties vergen wel regelmatig inspectie en onderhoud.
 
B Toepassing

C1.1 Mechanismen Berging en bezinking van afvalwater uit gemengde stelsels
  Aanvoer, berging en bezinking onder vrijverval
  Ontluchting
C1.2 Neveneffecten Stank
C2.1 Geometrie  Rechte drempels
  Gesloten uitvoering
  Lengte-breedteverhouding bezinkzone 6:1 tot 10:1
  Bezinkhoogte < 2 m
  Stahoogte
  Afschot vloer minimaal 1:100 naar ledigings- en spoelpomp
C2.2 Stabiliteit  Flexibele aansluiting leidingen met aansluitstukken van maximaal 1 m
  Materiaal beton
  Drijft niet op
  Fundering op staal
C2.3 Voorziening Lediging door terugslagklep of pomp
  Reiniging door spoelpompen
  Energievoorziening, meet- en regelapparatuur in schakelkast
  Luchtfilters
C3.1 Techniek  PrefabbetonelementenIn het werk gestort beton
  Aanleg in open bouwput (damwand) samen met aansluitende riolen
  Bemaling
C3.2 Procedure Wvo-vergunning
  Bouwvergunning
  Milieuvergunning
C4.1 Beheer Afsluitmogelijkheid aanvoer
  Inspectie afhankelijk van vullingsfrequentie
  Onderhoud pomp(en) eenmaal per jaar
  Onderhoudscontract

Tabel A Reguliere toepassing bergbezink-voorziening
 

C1.1 Mechanismen Bezinking van verontreinigd hemelwater
  Omleiding van groter aanvoerdebiet dan ontwerpbelasting
C1.2 Neveneffecten  
C2.1 Geometrie Niet-rechthoekige vormgeving
  Open constructie
  Bypass
C2.2 Stabiliteit Bekleding of lining
  Fundering op palen
C2.3 Voorziening Toepassing van lamellenafscheiders
  Reiniging anders dan met spoelpompen
C3.1 Techniek  
C3.2 Procedure  
C4.1 Beheer  

Tabel B Bijzondere toepassing bergbezink-voorziening

C Aanbevelingen

Voor de reiniging van (gesloten) bergbezinkvoorzieningen zijn automatische installaties nodig.

De werking van straalpompen hangt nauw samen met de detaillering van het bassin. Stem de eventuele bouwkundige maatregelen daarom in een vroeg stadium af op de capaciteit van de straalpompen.

Houd bij de instroming van afvalwater in een bergbezinkvoorziening rekening met een goede spreiding. Dat kan inhouden dat u de aanvoer moet verdelen over twee of meer instroompunten. Na de interne drempel kan een diffusiewand zorgen voor een gelijkmatigere stroming over de hoogte. De diffusiewand moet niet alleen constructief een zekere dikte hebben, maar ook voor de geleiding van de stroming. Bijvoorbeeld een betonwand van 200 mm dik.

U kunt een bergbezinkvoorziening (met een terugslagklep of regelbare afsluiters) onder vrijverval laten ledigen. Maar dan kan het opgewoelde slib uit de bergbezinkvoorziening in het aangesloten stelsel bezinken. Gebruik daarom liever een pomp en persleiding, en ledig naar een punt waar een dwa-stroom het afgevoerde slib kan meevoeren naar het eindgemaal.

Exclusief voor leden
Geïnteresseerd in dit artikel? Log in!
En krijg toegang tot dit artikel en andere besloten delen van de website, met o.a. de kennisbank, beeldenbank en onderzoekspublicaties.
Vorige artikel Volgende artikel