Uw beheerbestand voortaan ook rekenmodel

Laatst geac­tu­aliseerd 14 januari 2021

Gemeenten hebben nu vaak een apart hydraulisch rekenmodel. Hierdoor ontstaat naast de beheerdataset een ‘tweede waarheid’. De GWSW-standaard maakt het voortaan mogelijk om de beheerdataset als enige ‘waarheid’ te gebruiken voor rioleringsberekeningen. We vertellen graag hoe.

Vanouds maken gemeenten (of adviseurs in opdracht) een rekenmodel op basis van een dump vanuit het beheerpakket. Daar kan vaak pas na veel aanpassingen daadwerkelijk mee gerekend worden. Vanwege al die inspanningen wordt het rekenmodel veelal bewaard, hergebruikt en apart beheerd. Dankzij de GWSW-standaard is een apart rekenbestand niet meer nodig.

Vanuit het beheerbestand is nu op elk moment een rekenbaar rekenbestand te maken. Natuurlijk zal het eenmalig nog nodig zijn het huidige beheerbestand te verbeteren en rekenbaar te maken. Daarna kan met een druk op de knop vanuit het beheerbestand gerekend worden. Dat voorkomt dat in uw model veroudert en dus een oude 'waarheid' gaat ontstaan, het scheelt beheer en geeft meer mogelijkheden voor analyses (herberekeningen, scenario’s) op basis van een zo actueel mogelijk bronbestand. Bij het maken van een Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW, de opvolger van het BRP) hoeven gemeenten in hun contract dus geen apart rekenmodel meer als product te vragen.

Hoe wordt uw beheerbestand ook uw rekenmodel?

De data-uitwisseling voor hydraulische berekeningen gaat met het HydX als volgt:

  1. Een gemeente maakt vanuit de beheersoftware een GWSW-dataset van het door te rekenen stelsel;
  2. De beheerdataset wordt op de GWSW-server geplaatst en daar gevalideerd tegen kwaliteitseisen voor hydraulische modellering zoals die zijn opgenomen in de standaard;
  3. Op de GWSW-server vindt automatisch een conversie plaats van de beheerdata naar het GWSW-uitwisselformaat HydX (een vaste set CSV-bestanden, zie hieronder);
  4. De gemeente of modelleur downloadt het HydX (de CSV-set), importeert dat in de rekenapplicatie en kan gaan modelleren.

In het begin zal in stap 2 en wellicht ook in stap 4 blijken dat nog (veel) zaken ontbreken of inconsistent zijn. Net als voorheen zal de beheerdataset dus (eenmalig) verbeterd moeten worden. Voer die verbeteringen in de brondataset door en doorloop de vier stappen daarna nogmaals. Na de verbetercyclus zal het rekenmodel voortaan vast onderdeel zijn van het beheerbestand. Natuurlijk zult u het beheerbestand moeten onderhouden, maar dat is niet anders dan voorheen. Het apart bijhouden van een rekenmodel is echter niet meer nodig en er is nog maar één versie van 'de waarheid'.

Het uitwisselformaat voor hydraulische berekeningen: HydX

Vroeger werkten we met het SUF-HYD. Dat stamde uit 1995 en was inmiddels sterk verouderd en onvolledig. Daarom is afgelopen jaren het HydX ontwikkeld, een nieuw uitwisselformaat voor hydraulische berekeningen dat is geïntegreerd in het Gegevenswoordenboek Stedelijk Water. Het HydX is gespecificeerd in het GWSW per juli 2019.

Het HydX, dat bestaat uit een set CSV-bestanden, is ontwikkeld door een werkgroep van modelleurs van gemeenten en adviesbureaus samen met de leveranciers van rekensoftware. De rekenpakketten D-Hydro (voorheen Sobek), Infoworks en 3Di hebben sinds het najaar van 2020 HydX-importfuncties. In de lopende ronde van de applicatietoetsing zal Stichting RIONED de applicaties hierop controleren. Vraag uw leverancier of adviseur naar de stand van zaken van de applicatie van uw voorkeur.

De HydX uitwisseling loopt nu nog alleen van beheer- naar rekensoftware. De levering van HydX resultaatbestanden (met mutaties en scenario’s) terug náár de beheerpakketten is nog niet uitgewerkt. Op basis van de praktijkervaringen met de heenlevering zal Stichting RIONED in 2021 met de leveranciers van reken- en beheersoftware bepalen of en, zo ja, hoe de teruglevering vorm zal krijgen.

Nadere toelichting, documentatie en testbestanden voor het informatiemodel GWSW-Hyd en het uitwisselformaat Hydx zijn te vinden op https://apps.gwsw.nl op het tabblad ‘GWSW-HydX’.