Beleidsinformatie over afkoppelen

Het beleid over hoe we in Nederland met afstromend regenwater omgaan, komt voort uit het standpunt dat u:

• met het oog op duurzaamheid schoon regenwater niet mag vermengen met vies afvalwater;
• de stedelijke waterhuishouding toekomstbestendig moet maken voor mogelijke klimaatwijzigingen;
• moet zorgen dat de volksgezondheid en leefbaarheid van de openbare ruimte gewaarborgd zijn.

De Rijksoverheid heeft het beleid rond afkoppelen in diverse nota's en plannen uitgewerkt. Hier vindt u de belangrijkste (in chronologische volgorde). Uiteraard is het gemeentelijk rioleringsplan (GRP) of waterplan het allerbelangrijkste beleidsstuk over afkoppelen in uw gemeente, omdat u hierin het lokale beleid vastlegt.

NW4 (Vierde Nota Waterhuishouding)

De Vierde Nota Waterhuishouding brengt het stedelijk waterbeheer in 1998 onder de aandacht. Riolering, de rwzi en water in de stad kunnen in onderlinge samenhang baat hebben bij afkoppelen. De NW4 stelt dat de basisinspanning tegen min of meer dezelfde kosten ook is te realiseren door 20% in bestaand en 60% in nieuw te bebouwen gebied af te koppelen. Lees meer over het NW4.

Rijksvisie Waterketen

De Rijksvisie Waterketen kwam in 2003 tot stand, om(dat):

• de waterketen niet optimaal functioneerde, wat leidde tot problemen op het terrein van milieu, (dier)gezondheid en doelmatigheid;
• kansen om de waterketen te optimaliseren in termen van milieu, kosten/baten en klantgerichtheid onbenut bleven. De materie is weerbarstig en complex, zodat behoefte was aan een beleidsmatige impuls (ook) van het Rijk;
• het rijksstandpunt over de waterketen te uniformeren.

De Rijksvisie Waterketen stelt dat afkoppelen een belangrijk middel is om enkele problemen in de waterketen weg te nemen:

• overstortingen vanuit gemengde rioolstelsels;
• verminderd zuiveringsrendement bij aanbod van veel regenwater;
• versnelde waterafvoer door toename van verharding;
• verspreiding van diffuse verontreinigingen.

In de Rijksvisie staat over afkoppelen:
"Door anders om te gaan met regenwater in stedelijk gebied, kan een belangrijke impuls worden gegeven aan het oplossen van de problemen in de relatie tussen waterketen, watersysteem en leefomgeving. Het stimuleren van het afkoppelen van schone verharde oppervlakken van de riolering waardoor regenwater niet in de afvalwaterriolering komt, is in bestaand stedelijk gebied een goede optie. In nieuwe wijken is het niet aankoppelen van schone verharde oppervlakken uitgangspunt, die in de meeste situaties kan worden toegepast. Uit onderzoek naar de kansen en belemmeringen van afkoppelen in bestaand stedelijk gebied blijkt dat afkoppelprojecten die uitsluitend gericht zijn op het optimaliseren van de waterketen, uit financieel oogpunt moeilijk haalbaar zijn. Afkoppelprojecten die meerdere doelen dienen, zoals infiltratie, versterking stedelijke groen-/blauwstructuur en bron voor waterwinning, en waarbij een koppeling met stedelijke renovatie en herstructureringsactiviteiten plaatsvindt, zijn financieel veel eerder realiseerbaar."

Download de pdf van de Rijksvisie Waterketen.

Beleidsbrief Regenwater en riolering

Het ministerie van VROM stuurde in 2004 de beleidsbrief Regenwater en riolering naar de Tweede Kamer. In het vernieuwde regenwaterbeleid staan vier pijlers centraal:

• Aanpak bij de bron: voorkomen dat regenwater verontreinigt.
• Regenwater vasthouden en bergen.
• Regenwater gescheiden van afvalwater afvoeren.
• Integrale afweging op lokaal niveau: de lokale overheid bepaalt hoe zij omgaat met regenwater en het tijdpad waarbinnen zij eventuele veranderingen moet realiseren. Deze keuze is het resultaat van een integrale afweging.

Bestuurlijke uitgangspunten hierbij zijn:

• De maatregelen moeten doelmatig zijn.
• De verantwoordelijkheden van de verschillende partijen worden duidelijk geformuleerd.
• De gemeente is regisseur.

Download de beleidsbrief Regenwater en riolering. <N.B. Dit is een directe download naar de computer.>

Nota Baas in eigen Buis (VNG)

De visie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten op het beleid rond water in de stad en afkoppelen vindt u in de nota Baas in eigen Buis (2004). Download de VNG-nota.

Volksgezondheid
 

• De gemiddelde levensduurverwachting is in de 20^e eeuw toegenomen dankzij de ontwikkelingen in de medische wetenschap en minstens net zo veel dankzij de sanitaire verworvenheden. Het is dus zeer belangrijk dat riolering en water in de stad de volksgezondheid blijven waarborgen. Daarom heeft de minister van VROM de toepassing van collectieve systemen voor hergebruik van regenwater in 2003 nader geclausuleerd. Lees verder.
• Het Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling (RIZA) heeft onderzoek laten doen naar gezondheidsrisico's bij afkoppelen. Download het rapport (2002).